Deviriverme Ne Demek? Deviriverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

İsim olarak kullanılan Deviriverme, Türkçe kökenli bir sözcük olup, bir şeyi hızlıca, aniden veya kolayca başka birine aktarma, teslim etme veya devretme eylemi demektir. Günlük dilde genellikle sorumlulukların veya eşyaların acil bir şekilde el değiştirmesi bağlamında karşımıza çıkar.

Deviriverme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Dilimizde Zaman zaman karşılaştığımız, eylemin hızını ve kolaylığını vurgulayan ilginç kelimelerden biri de devirivermedir. Özellikle sorumlulukların veya bir nesnenin el değiştirmesi gereken durumlarda bu ifade akla gelebilir. Günlük konuşmada, bir görevin çabucak tamamlanıp başkasına aktarılması gibi bağlamlarda devirivermenin ne anlama geldiği merak edilebilir. Bu metinde, deviriverme kelimesinin dilimizdeki yerini, anlam katmanlarını ve çeşitli kullanım şekillerini derinlemesine inceleyeceğiz.

Deviriverme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Deviriverme kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te doğrudan yer almamakla birlikte, Türkçe’deki fiil çekim eklerinin ve kelime türetme kurallarının birleşimiyle oluşturulmuş bir isimdir. “-i-vermek” tezlik fiili, bir eylemin çabucak, kolayca veya aniden yapıldığını ifade eder. Bu bağlamda, deviriverme eylemi, “devirmek” fiilinin hızla gerçekleşen halinin isimleşmiş biçimi olarak yorumlanabilir.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi Hızlıca, aniden veya beklenmedik bir çabuklukla başka bir yere aktarma, teslim etme veya devretme eylemi. Bu anlam, özellikle bir eşyanın, görevin ya da sorumluluğun bir kişiden diğerine aceleyle geçişini anlatmak için kullanılır.

2. Anlam (Mecaz): Bir durumu veya olayı hızlıca değiştirme, mevcut düzeni aniden tersine çevirme veya bir süreci beklenmedik bir şekilde sonlandırma hali. Bu kullanım, genellikle mecazi bir geçişi veya dönüşümü ifade eder.

Deviriverme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Deviriverme kelimesi, özünde Türkçe bir yapıya sahiptir. Temelini oluşturan devir- fiil kökü, Eski Türkçe’den günümüze kadar ulaşan ve “çevirmek, döndürmek, yere sermek, bir şeyi başka bir şeye aktarmak” gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olan devirmek fiilinden gelmektedir. Bu fiile, bir eylemin çabukluğunu veya kolaylığını bildiren “-i-vermek” tezlik fiili eklenmiştir. Son olarak, bu birleşik fiil “-me” isim fiil ekiyle isimleşerek deviriverme halini almıştır. Bu yapıda, herhangi bir yabancı dilden alıntı söz konusu değildir; tamamen iç dinamiklerle oluşmuş, dilimizin zengin türetme potansiyelini gösteren bir örnektir.

Deviriverme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. “Toplantı bitiminde tüm sorumlulukları hızla yeni yöneticiye deviriverme kararı alındı.”
   Bu cümle, bir görevin veya yetkinin aceleyle başka bir kişiye aktarıldığını ifade eder.
2. “Eski eşyaları sokağa bırakmaktansa ihtiyaç sahiplerine deviriverme fikri çok daha insancıldı.”
   Burada, kullanılmayan eşyaların hızlı ve kolay bir şekilde elden çıkarılması eylemi vurgulanır.
3. “Beklenmedik bir kriz anında tüm yetkileri genel müdüre deviriverme zorunluluğu doğdu.”
   Bu örnek, acil bir durumda yetkilerin aniden ve çabucak aktarılması gerektiğini anlatır.
4. “Şirketin iflas etmesiyle tüm varlıkların alacaklılara deviriverme süreci Oldukça sancılı geçti.”
   Bu kullanım, bir işletmenin mülklerinin yasal yollarla ve hızlıca başka taraflara geçişini ifade eder.
5. “Olay yerinde tanıkların hızla ifade değiştirip suçu başkasına deviriverme çabası dikkat çekti.”
   Bu cümlede, suçun veya sorumluluğun mecazi olarak, hızlıca başka birine yüklenmesi anlamı taşır.

Deviriverme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Deviriverme kelimesi, taşıdığı hız ve aktarma anlamları itibarıyla dilimizdeki farklı kelimelerle eş veya yakın anlamlılık ilişkisi kurabilir.

Eş Anlamlıları:

• Aktarma: Bir şeyi bir yerden başka bir yere geçirme, ulaştırma eylemi.
• Teslim etme: Bir şeyi birine verme, ona bırakma.
• Devretme: Bir hakkı, yetkiyi veya mülkü başkasına geçirme.

Yakın Anlamlıları:

• Bırakıverme: Bir şeyi hızla veya kolayca elden çıkarma, terk etme.
• Geçiverme: Bir şeyin hızla el değiştirmesi veya bir durumdan diğerine hızla geçişi.
• Transfer etme: Özellikle resmi veya ticari bağlamda bir şeyi başka bir yere veya kişiye taşıma.

Zıt Anlamlıları:

• Alıkoyma: Bir şeyi vermeme, yanında tutma veya engelleme.
• Muhafaza etme: Bir şeyi koruma, saklama, elinde tutma.
• Edinme: Bir şeyi elde etme, kazanma, sahip olma.

İlgili İçerikler

• Karşılayabilme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Deviriverme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Deviriverme ne demek kısaca?
  Deviriverme, bir şeyi veya bir sorumluluğu hızlıca, aniden ya da kolayca başka birine aktarma, teslim etme veya devretme eylemini ifade eder.
• Deviriverme hangi dilden gelir?
  Deviriverme kelimesi, “devirmek” fiil kökü ve “-i-vermek” tezlik eki ile “-me” isim fiil ekinin birleşimiyle oluşmuş tamamen Türkçe kökenli bir kelimedir.
• Deviriverme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Deviriverme kelimesinin eş anlamlıları arasında aktarma, teslim etme ve devretme gibi kelimeler sayılabilir.
• Deviriverme cümle içinde nasıl kullanılır?
  Bu kelime, “Tüm yetkileri hızla yeni müdüre deviriverme kararı alındı.” gibi bir cümlede, bir yetkinin çabucak aktarılması anlamında kullanılabilir.
• Deviriverme kelimesi TDK’da var mı?
  Deviriverme kelimesi, TDK Güncel Türkçe Sözlük’te doğrudan bir Madde olarak yer almasa da, Türkçe’nin türetme kurallarına uygun olarak oluşturulmuş geçerli bir isim fiildir.