Değinivermek, Türkçe kökenli bir fiil olup çabucak veya kısaca bahsetmek anlamına gelir. Günlük konuşmalarda, bir konuyu fazla uzatmadan, hızlıca dile getirmek istendiğinde sıklıkla karşımıza çıkar. Bu kelime, anlatılmak istenenin özünü hızlıca ifade etme ihtiyacını karşılar.
Günlük konuşmalarda, özellikle bir konuyu fazla uzatmadan, Ana hatlarıyla ele almak istediğimizde sıkça başvurduğumuz kelimelerden biri de “değinivermek”tir. Bu fiil, bir fikri veya olayı hızla dile getirme ihtiyacını karşılar ve dinleyicinin dikkatini dağıtmadan konuya odaklanmasını sağlar. Özellikle toplantılarda veya kısa sohbetlerde, önemli noktaları hızla özetlemek için tercih edilir. Bu metin, “değinivermek” kelimesinin derinlemesine anlamını, kökenini ve günlük hayattaki çeşitli kullanım biçimlerini detaylıca inceleyecektir.
Değinivermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “değinivermek” fiili, “tezlik fiili” kategorisinde yer alır. Bu, fiilin temel anlamının “hızla, çabucak veya hemen” gerçekleştiğini vurgular. Esasen, “değinmek” fiilinin “çabucak” anlamıyla birleşmiş ve eylemin aniden veya beklenmedik bir şekilde tamamlandığını belirten özel bir yapıdır. Türkçedeki tezlik fiilleri, eylemin süratle ve hiç vakit kaybetmeden yapıldığını ifade etme gücüne sahiptir.
1. Anlam (Gerçek): Bir konuya veya duruma kısaca, yüzeysel olarak veya aceleyle söz etmek, bahsetmek anlamındadır. Bir meseleyi derinlemesine incelemeden, sadece ana hatlarıyla veya geçiştirmek Suretiyle dile getirmeyi ifade eder. Genellikle zaman kısıtlılığı, konunun çok da önemli olmadığı durumlar ya da dinleyicinin dikkatini dağıtmamak adına hızlı bir geçiş yapılması gerektiğinde kullanılır. Örneğin, bir toplantıda birçok madde varken, bazılarına sadece hızla değinmek gerekebilir. Bu anlam, kelimenin en yaygın ve temel kullanımını oluşturur ve günlük iletişimde sıkça karşımıza çıkar, konuşmacının pratikliğini ortaya koyar.
Değinivermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
“Değinivermek” kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir fiildir. Temelini, “Dokunmak, temas etmek, söz etmek” anlamlarına gelen “değinmek” fiilinden alır. “Değinmek” fiiline, Türkçede fiillere “çabukluk, tezlik” anlamı katan “-ivermek” tezlik fiili eki getirilmesiyle meydana gelmiştir. Bu ek, eylemin Hızlıca ve aniden gerçekleştiğini ifade eder.
Dolayısıyla, “değinivermek” kelimesi, “değinmek” fiilinin anlamını korurken, eylemin “hemen, çabucak” yapıldığına dair bir vurgu ekler. Bu yapı, Türkçenin zengin ekleme ve birleştirme özelliklerinin güzel bir örneğidir. Kelimenin kökeni tamamen Türkçe olup, başka bir dilden alıntı değildir; bu da onun dilimizdeki doğal gelişimini ve işlevsel yapısını gösterir.
Değinivermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Toplantıda sadece önemli noktalara değinivermek zorunda kaldık çünkü zamanımız çok kısıtlıydı.
Bu cümlede, bir toplantı ortamında, kısıtlı zaman nedeniyle konuların yüzeysel olarak ele alındığı vurgulanmaktadır.
Konuşmasına başlarken eski dostluklarına kısaca değinivermek istedi, sonra asıl konuya geçti.
Burada, bir kişinin asıl konuya geçmeden önce eski bir meseleye kısa bir atıfta bulunduğunu görüyoruz.
Romanın eleştirisinde, yazarın çocukluk travmalarına ustaca değinivermek, okuyucuyu derinden etkiledi.
Bu örnek, edebi bir eserde, hassas bir konunun zarif ve kısa bir şekilde ele alındığını belirtir.
Sınavda sorulan zor bir konuya, bildiği kadarıyla hızlıca değinivermek, ona birkaç puan kazandırdı.
Öğrencinin, tam hakim olmadığı bir konuya bile olsa, bildiği kadarıyla hızlıca cevap vermeye çalıştığını anlatır.
Günlük sohbetimizde, dünya siyasetindeki son gelişmelere sadece değinivermekle yetindik.
Bu cümle, gündemdeki önemli bir konunun, günlük bir konuşmada derinlemesine tartışılmadığını, sadece yüzeysel olarak bahsedildiğini ifade eder.
Değinivermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
“Değinivermek” kelimesinin anlamdaşları ve karşıt anlamlıları, ifade edilmek istenen bağlama göre değişiklik gösterebilir. Bu kelime, bir eylemin hızla ve kısaca yapıldığına dair bir vurgu taşır.
Eş Anlamlıları:
- Kısaca bahsetmek: Bir konuyu uzun uzadıya anlatmadan, ana hatlarıyla dile getirmek.
- Söz etmek: Herhangi bir konu hakkında konuşmak veya bilgi vermek.
- Zikretmek: Bir şeyi anmak, adını söylemek veya ondan bahsetmek.
- Değinmek: “Değinivermek” kelimesinin temelini oluşturan, daha genel anlamdaki bahsetme fiili.
Yakın Anlamlıları:
- Anımsatmak: Bir şeyi akla getirmek, hatırlatmak.
- İma etmek: Doğrudan söylemeden, dolaylı yoldan anlatmak.
- Kısaca belirtmek: Bir hususu özetle ifade etmek.
Zıt Anlamlıları:
- Detaylandırmak: Bir konuyu ayrıntılarıyla, derinlemesine açıklamak.
- Uzun uzun anlatmak: Bir meseleyi tüm yönleriyle, geniş bir şekilde aktarmak.
- İrdelemek: Bir konuyu enine boyuna incelemek, derinlemesine analiz etmek.
İlgili İçerikler
- Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
Değinivermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Değinivermek ne demek kısaca?
Değinivermek, bir konuya veya duruma çabucak, kısaca veya yüzeysel olarak söz etmek, bahsetmek anlamına gelen bir fiildir.
Değinivermek hangi dilden gelir?
Bu kelime, tamamen Türkçe kökenli olup, “değinmek” fiiline “-ivermek” tezlik ekinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
Değinivermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Değinivermek kelimesinin eş anlamlıları arasında “kısaca bahsetmek”, “söz etmek” ve “zikretmek” sayılabilir.
Değinivermek cümle içinde nasıl kullanılır?
Örneğin, “Konuşmasında sadece önemli noktalara değinivermekle yetindi” şeklinde, bir konuya hızlıca değinildiği durumu ifade etmek için kullanılır.
Değinivermek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, “değinivermek” kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve “tezlik fiili” olarak tanımlanmaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!