Değinilmek Ne Demek? Değinilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan **değinilmek**, bir konuya veya hususa kısaca temas etmek, bahsetmek anlamını taşır. Genellikle yazılı veya sözlü iletişimde, bir meseleye yüzeysel olarak dokunulduğunda bu kelime tercih edilir, derinlemesine incelenmediğini belirtir.

Günlük konuşmada veya akademik metinlerde bir konuya yüzeysel olarak temas etmek, kısa bir gönderme yapmak istediğimizde **değinilmek** kelimesini kullanırız. Özellikle kapsamlı bir tartışma yerine, belirli bir noktanın altını çizmek için sıkça karşımıza çıkar. Bu eylem, anlatılmak istenen ana fikri destekleyici nitelikte olabilir veya sadece bir bilgiyi hatırlatma amacı taşıyabilir. Bu yazıda, bu önemli fiilin anlam katmanlarını, kökenini ve çeşitli kullanım biçimlerini detaylıca inceleyeceğiz.

Değinilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

**Değinilmek** fiili, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde “bir konu üzerinde kısaca Durulmak, bir konuya temas edilmek, bahsi geçmek” anlamlarıyla tanımlanır. Bu fiil, genellikle bir meseleye derinlemesine inmek yerine, o meseleden yüzeysel olarak söz edildiğini ifade eder. Bir konuşma, yazı veya sunum sırasında, ana konunun dışına çıkmadan, ilgili başka bir noktanın anlık olarak gündeme getirilmesi durumunda kullanılır. Örneğin, bir rapor hazırlanırken ana konuya bağlı yan bir detayın kısaca bahsedilmesi “değinilmek” fiiliyle açıklanabilir. Bu kullanım, anlatılanın kapsamını genişletmeden, ilgili diğer bilgileri okuyucuya veya dinleyiciye sunma amacı taşır. Fiil, Edilgen çatıda olup, eylemin başkası tarafından gerçekleştirildiğini veya kendiliğinden gerçekleştiğini vurgular. Özellikle akademik ve resmi metinlerde, aktarılan bilginin özetleyici niteliğini belirtmek için yaygın olarak tercih edilir.

Değinilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

**Değinilmek** kelimesi, köken olarak Türkçe “değ-” fiilinden türemiştir. “Değmek” fiili, bir şeye Dokunmak, temas etmek anlamlarına gelir. Bu fiile “-in-” edilgenlik eki ve ardından “-il-” edilgenlik eki ile “-mek” mastar eki eklenerek **değinilmek** fiili oluşturulmuştur. Etimolojik olarak, bir konuya “dokunmak”, “temas etmek” anlamı, kelimenin temelinde yatar. Dilimizde bu tür edilgenleşme ve türetmeler Oldukça yaygındır. Kelimenin anlamı, fiziksel temastan ziyade, soyut bir konuya zihinsel veya sözel olarak temas etme, bahsetme yönünde evrilmiştir. Herhangi bir anlam kayması olmamakla birlikte, “değmek” fiilinin geniş anlam yelpazesinden “konuya temas etme” anlamının özelleşmiş bir kullanımıdır. Bu, kelimenin Türkçenin zengin türetme yapısını göstermektedir.

Değinilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Toplantıda bütçe açığı konusuna kısaca **değinilmekle** yetinildi, detaylı bir analiz yapılmadı.

   Bu cümle, önemli bir konunun yüzeysel olarak ele alındığını ve derinlemesine inceleme yapılmadığını belirtir.

2. Yazar, son romanında toplumsal eşitsizliklere ince bir üslupla **değinilmekten** kaçınmadı.

   Edebi bir bağlamda, yazarın dolaylı yoldan bir meseleyi ele aldığını ifade eder.

3. Raporun giriş bölümünde, projenin temel hedeflerine genel hatlarıyla **değinilmek** uygun görüldü.

   Resmi bir metinde, ana konuya giriş niteliğinde özet bilgi verildiğini gösterir.

4. Öğretmen, ders sırasında öğrencilerin merak ettiği bazı tarihi olaylara da kısaca **değinilmek** ihtiyacı hissetti.

   Eğitim ortamında, dersin ana akışını bozmadan ek bilgilerin verildiğini anlatır.

5. Gazeteciler, siyasetçinin açıklamalarında ekonomik krizin etkilerine yüzeysel olarak **değinilmesine** dikkat çekti.

   Medya ve siyaset bağlamında, belirli bir konunun yeterince derinlemesine ele alınmadığını vurgular.

Değinilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Bahsedilmek: Bir konudan söz edilmesi, dile getirilmesi anlamına gelir.
• Temas edilmek: Bir meseleye dokunulması, değinilmesi, üzerinde durulması demektir.
• Söz edilmek: Bir konu hakkında konuşulması, bilgi verilmesi anlamında kullanılır.

Yakın Anlamlıları:

• Anılmak: Bir şeyin hatırlanması veya adının geçmesi durumunda kullanılır.
• İşaret edilmek: Bir konunun veya durumun gösterilmesi, dikkat çekilmesi anlamındadır.

Zıt Anlamlıları:

• İncelenmek: Bir konunun derinlemesine, detaylı bir şekilde araştırılması ve ele alınması.
• Görmezden gelinmek: Bir konunun varlığının bilinmesine rağmen kasten yok sayılması, üzerinde durulmaması.
• Atlanmak: Bir konunun veya noktanın farkında olunmadan veya kasten geçilmesi, bahsedilmemesi.

İlgili İçerikler

• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Değinilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Değinilmek ne demek kısaca?

   Değinilmek, bir konuya veya hususa kısaca temas etmek, ondan yüzeysel olarak bahsetmek anlamına gelen Türkçe kökenli bir fiildir.

2. Değinilmek hangi dilden gelir?

   Değinilmek kelimesi, Türkçe “değmek” fiilinden türemiş olup, tamamen Türkçe kökenlidir.

3. Değinilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Bu kelimenin başlıca eş anlamlıları Bahsedilmek, temas edilmek ve söz edilmektir.

4. Değinilmek cümle içinde nasıl kullanılır?

   Genellikle bir konuya yüzeysel bir atıfta bulunulduğunda kullanılır; örneğin, “Konferansta çevre sorunlarına kısaca değinildi.”

5. Değinilmek kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Değinilmek kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almakta ve anlamı açıkça belirtilmektedir.