TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Defedivermek, Arapça kökenli “def” kelimesinden türeyen “defetmek” fiiline “-ivermek” tezlik eki eklenmesiyle oluşmuştur. Bir şeyi çabucak veya kolayca savuşturmak, gidermek anlamına gelir. Bu fiil, beklenmedik durumları hızlıca bertaraf etme bağlamında kullanılır.
Günlük konuşmada, özellikle bir sorunu veya istenmeyen bir durumu hızla çözme ihtiyacı duyulduğunda karşımıza çıkan “Defedivermek” kelimesi, dilimizin zenginliğini ve anlatım gücünü yansıtan fiillerden biridir. Bir eylemin çabukluk ve kolaylık katılarak ifade edilmesini sağlayan bu yapı, Türkçenin eklemeli yapısının güzel bir örneğidir. Bu kelimenin anlam derinliğini, kökenini ve farklı kullanım biçimlerini detaylıca inceleyerek dilimizdeki yerini daha iyi anlayacağız.
Defedivermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
“Defedivermek” fiili, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te de yer alan, dilimize Arapçadan geçmiş olan “defetmek” eylemine “-ivermek” tezlik ekinin eklenmesiyle oluşmuş bileşik bir fiildir. Temel anlamıyla, bir şeyi veya bir kimseyi bulunduğu yerden hızla ve kolayca uzaklaştırmak, savmak, bertaraf etmek ya da bir sorunu çabucak gidermek anlamına gelir. Bu kelime, eylemin ani, beklenmedik ve genellikle zahmetsiz bir şekilde gerçekleştiğini vurgular. Örneğin, istenmeyen bir misafiri kapıdan çabucak göndermek, bir tehlikeyi anında savuşturmak veya bir güçlüğü kolayca aşmak gibi durumlarda kullanılır. Fiil, genellikle olumsuz bir durumdan kurtulma, bir engeli ortadan kaldırma bağlamında tercih edilir. Bu kullanım, hızlı ve etkili bir müdahaleyi işaret eder.
Defedivermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
“Defedivermek” kelimesi, kökenini Arapça “def” (دفع) kelimesinden alan “defetmek” fiilinin Türkçedeki tezlik eki “-ivermek” ile birleşmesiyle meydana gelmiştir. Arapça “def” kelimesi, “itme, uzaklaştırma, savma” gibi anlamlara gelir. Bu kelime, Osmanlı Türkçesine “def’ etmek” şeklinde geçmiş ve zamanla Türkçenin ses yapısına uyum sağlayarak “defetmek” halini almıştır. “Defetmek” fiili, “uzaklaştırmak, savuşturmak, gidermek” anlamlarını taşır. Türkçedeki “-ivermek” eki ise, bir eylemin çabukluk, kolaylık veya aniden gerçekleştiğini belirtir. Dolayısıyla “defetmek” fiiline “-ivermek” ekinin eklenmesiyle oluşan “defedivermek”, “bir şeyi çabucak ve kolayca savuşturmak, gidermek” gibi bir anlam kazanarak eylemin hızına ve zahmetsizliğine vurgu yapar. Bu yapı, Türkçenin eklemeli dil yapısının ve kelime türetme zenginliğinin güzel bir örneğidir.
Defedivermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Ani gelen misafirleri, bir bahane bulup hızla defedivermek zorunda kaldı.
Bu cümlede, istenmeyen misafirlerin çabucak ve kolayca uzaklaştırılması eylemi vurgulanmaktadır.
Başarılı bir hamleyle rakibin atağını anında defedivermek, takımına Zaman kazandırdı.
Burada, bir tehlikenin veya saldırının hızla ve etkili bir şekilde savuşturulması anlamı öne çıkmaktadır.
Küçük bir el hareketiyle sinekleri odadan defedivermek, hiç de zor olmadı.
Bu örnek, basit bir eylemle rahatsız edici bir durumun kolayca giderildiğini ifade eder.
Ortaya çıkan dedikoduyu daha fazla büyümeden hemen defedivermek için acilen açıklama yaptılar.
Bu cümlede, olumsuz bir durumun yayılmadan, hızla ve kesin bir şekilde ortadan kaldırılması anlatılmaktadır.
Bütün kötü düşünceleri zihninden bir çırpıda defedivermek, huzur bulmasına yardımcı oldu.
Burada, mecazi anlamda, kişinin olumsuz düşüncelerden hızla ve kolayca kurtulması durumu ifade edilmiştir.
Defedivermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
“Defedivermek” kelimesi, barındırdığı “çabukluk” ve “kolaylık” anlamları nedeniyle doğrudan birebir eş anlamlısı bulunması zor olsa da, benzer bağlamlarda kullanılabilecek bazı kelimeler mevcuttur.
Eş Anlamlıları:
- Savuşturmak: Bir tehlikeyi, saldırıyı veya istenmeyen bir durumu hızla ve başarıyla atlatmak, bertaraf etmek. “Tehlikeyi savuşturmak” gibi.
- Gidermek: Bir eksikliği, kusuru veya rahatsızlığı ortadan kaldırmak, yok etmek. “Sıkıntıyı gidermek” örneğinde olduğu gibi.
- Püskürtmek: Bir saldırıyı veya ilerlemeyi durdurmak, geri çevirmek, genellikle zorla. “Düşmanı püskürtmek” ifadesinde olduğu gibi.
Yakın Anlamlıları:
- Uzaklaştırmak: Bir şeyi veya kimseyi bir yerden başka bir yere göndermek.
- Bertaraf etmek: Bir şeyi ortadan kaldırmak, yok etmek, etkisiz hale getirmek.
Zıt Anlamlıları:
- Kabul etmek: Bir şeyi veya kimseyi içine almak, benimsemek, razı olmak.
- Benimsemek: Bir düşünceyi, öneriyi veya kişiyi kendine mal etmek, kabul etmek.
- Çağırmak: Birini yanına gelmesi için davet etmek veya seslenmek.
İlgili İçerikler
- Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
Defedivermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Defedivermek ne demek kısaca?
Defedivermek, bir şeyi veya bir kimseyi çabucak ve kolayca uzaklaştırmak, savmak veya bir sorunu hızla gidermek anlamına gelir.
Defedivermek hangi dilden gelir?
Kelimenin kökü olan “def” Arapça kökenli olup, fiil Türkçedeki “-ivermek” tezlik eki ile birleşerek oluşmuştur.
Defedivermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu kelimenin tam bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, benzer bağlamlarda savuşturmak, gidermek ve püskürtmek kelimeleri kullanılabilir.
Defedivermek cümle içinde nasıl kullanılır?
Defedivermek, “Gelen tehlikeyi anında defedivermek için Hızlıca Hareket etti.” gibi bir cümlede, bir durumun hızla ortadan kaldırıldığını belirtmek için kullanılır.
Defedivermek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, “Defedivermek” kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!