Çoğaltıvermek, Türkçe kökenli bir fiil olup bir şeyi hızlıca, kolayca veya aniden çoğaltmak, sayısını artırmak anlamına gelir. Bu kelime, genellikle beklenmedik bir hızla gerçekleşen artışları veya bir işin çabucak bitirildiğini ifade etmek için kullanılır.
Günlük konuşmada ve yazılı metinlerde karşılaştığımız ‘çoğaltıvermek’ kelimesi, bir eylemin hızını ve kolaylığını vurgulayan özel bir anlam taşır. Özellikle bir şeyin miktarını veya sayısını beklenenden daha çabuk artırma durumlarında bu fiil kullanılır. Bu kapsamlı içerikte, kelimenin TDK’daki yerini, kökenini, çeşitli kullanım örneklerini ve eş anlamlılarını detaylıca inceleyeceğiz.
Çoğaltıvermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Çoğaltıvermek fiili, Türkçede bir eylemin çabukluk, kolaylık veya anidenlik ifade etmesini sağlayan “-ıvermek” tezli fiil ekiyle ‘çoğaltmak’ fiilinin birleşmesiyle oluşmuştur. Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te bu fiil, “bir şeyin sayısını veya miktarını hızla, kolayca ya da aniden artırmak” şeklinde açıklanabilir. Esasen, ‘çoğaltmak’ eylemine acelecilik veya beklenmedik bir durum katma anlamı Yükler. Örneğin, bir belgeyi kısa sürede kopyalamak ya da bir üründen aniden çok sayıda üretmek gibi durumları ifade etmek için kullanılır. Bu fiil, genellikle öznenin eylemi hızla ve fazla çaba harcamadan gerçekleştirdiğini vurgular. Bir anda oluşan yoğunluğu veya üretkenliği de belirtebilir.
Çoğaltıvermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Çoğaltıvermek kelimesi, Türkçe kökenli bir fiildir. Kökünde yer alan “çok” kelimesinden türeyen “çoğalmak” fiili, bir şeyin miktarının artması anlamına gelir. Bu fiile, Türkçenin zengin ek sisteminde yer alan “-ıvermek” (tezli fiil) eki eklenmiştir. “-ıvermek” eki, eyleme çabukluk, kolaylık veya anidenlik anlamı katar. Dolayısıyla, “çoğaltıvermek” fiili, “çok” kelimesinin kökeninden gelip, “çoğalmak” fiilinin hızla ve kolaylıkla gerçekleştiğini ifade eden bir yapıdır. Herhangi bir yabancı dilden alıntı olmayıp, tamamen Türkçe dil bilgisi kuralları içinde oluşmuş bir kelimedir ve anlam kayması yerine, anlam genişlemesi ve vurgu eklemesi söz konusudur.
Çoğaltıvermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Patronun isteği üzerine, raporun kopyalarını hızla çoğaltıvermek zorunda kaldı.
Bu cümle, bir görevin aciliyetini ve Hızlıca tamamlanması gerektiğini vurgular.
- Annem, misafirler gelince hemen yemekleri çoğaltıverdi.
Bu kullanım, beklenmedik misafirler için yemeğin miktarını hızla artırma eylemini belirtir.
- Yeni nesil yazıcılar sayesinde, belgeleri kolayca çoğaltıvermek artık çok pratik.
Teknolojinin bir işi ne kadar kolay ve hızlı hale getirdiğini gösterir.
- Toplantı notlarını bir an önce çoğaltıvermek için acele etmeliyiz.
Bir görevin Zaman kısıtlaması içinde çabucak tamamlanması gerektiğini ifade eder.
- Çocuklar, oyun hamurunu kısa sürede çeşit çeşit şekillere çoğaltıverdi.
Çocukların bir materyali hızla ve yaratıcı bir şekilde farklı formlara dönüştürdüğünü anlatır.
Çoğaltıvermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Eş Anlamlıları:
- Çoğaltmak: Kelimenin Temel anlamıdır, ancak “-ıvermek” ekinin kattığı çabukluk ve kolaylık vurgusu olmadan kullanılır.
- Artırmak: Bir şeyin miktarını veya sayısını yükseltmek, çoğaltmak fiilinin daha genel bir eş anlamlısıdır.
- Kopyalamak: Özellikle belge veya görsel materyallerin sayısını artırmak anlamında kullanılabilir.
- Teksir etmek: Eski bir ifade olup, özellikle basılı materyallerin kopyalarını hızla üretmek anlamına gelir.
Yakın Anlamlıları:
- Hızla artırmak: Eylemin çabukluğunu doğrudan ifade eder.
- Kolayca çoğaltmak: Eylemin zahmetsizliğini vurgular.
- Türetmek: Özellikle yeni ürünler veya fikirler oluşturmak ve sayısını artırmak anlamında bağlamsal olarak yakınlık gösterebilir.
Zıt Anlamlıları:
- Azaltmak: Bir şeyin miktarını veya sayısını düşürmek.
- Eksiltmek: Var olan bir şeyden bir miktarını gidermek, azaltmak.
- Tüketmek: Bir şeyi bitirmek, ortadan kaldırmak, sayısını sıfıra indirmek.
İlgili İçerikler
- Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Çoğaltıvermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Çoğaltıvermek ne demek kısaca?
Çoğaltıvermek, bir şeyi hızlıca, kolayca veya aniden artırmak, sayısını çoğaltmak anlamına gelen bir fiildir. Eylemin çabukluğunu ve zahmetsizliğini vurgular.
- Çoğaltıvermek hangi dilden gelir?
Bu kelime, tamamen Türkçe kökenli olup, “çok” kelimesinden türeyen “çoğalmak” fiiline tezli fiil eki “-ıvermek” getirilerek oluşturulmuştur.
- Çoğaltıvermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Çoğaltıvermek kelimesinin eş anlamlıları arasında “çoğaltmak”, “artırmak” ve “kopyalamak” gibi ifadeler sayılabilir. Ancak “-ıvermek” ekinin kattığı hız ve kolaylık vurgusu diğerlerinde bulunmaz.
- Çoğaltıvermek cümle içinde nasıl kullanılır?
Örneğin, “Belgeleri bir an önce çoğaltıvermek için fotokopi makinesine yöneldi.” cümlesinde olduğu gibi, bir eylemin hızla ve pratik bir şekilde yapıldığını belirtmek için kullanılır.
- Çoğaltıvermek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Çoğaltıvermek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer alan ve anlamı tanımlanmış bir fiildir.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!