Çiziktirivermek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Çiziktirivermek, hızla, çabucak veya üstünkörü bir şeyler çizmek, karalamak anlamını taşır. Özellikle acil durumlarda veya not alırken bu eylem sıkça karşımıza çıkar.

Günlük konuşmada veya yazılı metinlerde, aceleyle yapılan bir eylemi ifade etmek için kullanılan bazı kelimeler vardır. Özellikle Hızlıca bir not alma, taslak Çizme veya basit bir karalama yapma ihtiyacı duyduğumuz anlarda bu tür ifadeler dilimize yerleşmiştir. Çiziktirivermek de tam olarak bu bağlamda karşımıza çıkan, eylemin süratini ve hafifliğini vurgulayan bir fiildir. Bu içeriğimizde, kelimenin derinlemesine anlamını, kökenini ve farklı kullanım biçimlerini keşfedeceksiniz.

Çiziktirivermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Çiziktirivermek fiili, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde “hızla, çabucak veya üstünkörü bir şeyler çizmek, karalamak” olarak tanımlanır. Bu tanım, eylemin aceleci ve genellikle çok özen gösterilmeden yapıldığını vurgular. Kelime, bir nesnenin üzerine Kalem, tebeşir gibi bir araçla hızlıca iz bırakma eylemini ifade ederken kullanılır. Örneğin, bir not defterine alelacele bir şekil veya yazı çiziktirivermek bu anlamı karşılar. Aynı zamanda, bir düşünceyi veya fikri hızlıca kağıda dökmek, bir taslak oluşturmak gibi bağlamlarda da karşımıza çıkabilir. Eylemin “-ivermek” yapısı, sürat ve anilik katmaktadır. Bu fiil, genellikle basit ve geçici nitelikteki çizimler için tercih edilir.

Çiziktirivermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Çiziktirivermek kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir yapıdır. Temelinde “çizmek” fiili bulunur. Bu fiile, oldurganlık ve ettirgenlik anlamı katan “-tir” yapım eki eklenmiştir. Böylece “çizdirmek” fiili oluşur. Kelimenin sonundaki “-ivermek” ise, tezlik fiilidir ve eylemin hızlı, çabuk ve aniden yapıldığını belirtir. Bu ek, Türkçede birleşik fiil oluşturmak için yaygın olarak kullanılır ve eyleme “hemen yapma” anlamı katar. Dolayısıyla, Çiziktirivermek kelimesi, “hızla çizdirmek” veya “çabucak çizmek” anlamını taşıyan, eklerle türetilmiş bir fiildir. Herhangi bir anlam kayması olmaksızın, doğrudan kök anlamını ve eklerin kattığı hız anlamını korur.

Çiziktirivermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Aceleyle bir not defteri çıkarıp önemli telefon numarasını çiziktiriverdi.
   Bu cümle, bir kişinin hızlıca ve aniden bir telefon numarasını not aldığını ifade eder.
2. Sıkıldığı derste defterinin kenarına anlamsız şekiller çiziktiriverdi.
   Burada, can sıkıntısından dolayı gelişigüzel ve üstünkörü çizimler yapıldığı anlatılır.
3. Öğretmen, tahtaya hızlıca bir şema çiziktirivererek konuyu özetledi.
   Bu kullanım, bir konuyu açıklamak için basit ve çabuk bir görselin oluşturulduğunu gösterir.
4. Sanatçı, ilham geldiğinde tuvaline birkaç fırça darbesi çiziktiriverdi, belki de yeni bir eserin başlangıcıydı bu.
   Bu örnek, yaratıcı bir sürecin başlangıcında, hızlı ve spontane bir ilk adımın atıldığını vurgular.
5. Toplantı esnasında aklına gelen fikri, peçetenin üzerine hemen çiziktiriverdi.
   Bu cümle, bir fikrin unutulmaması için anında ve pratik bir şekilde kaydedildiğini belirtir.

Çiziktirivermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Çiziktirivermek kelimesinin tam eş anlamlıları bulmak zor olsa da, benzer anlamlar taşıyan veya aynı bağlamda kullanılabilecek fiiller mevcuttur.

Eş Anlamlıları:

• Karalamak: Hızlı ve düzensiz bir şekilde çizim yapmak veya yazı yazmak.
• Taslak Yapmak: Bir şeyin ana hatlarını hızlıca ve ön çalışma niteliğinde çizmek.
• Not Almak (hızla): Bir bilgiyi çabucak kaydetmek.

Yakın Anlamlıları:

• Çabucak Çizmek: Eylemin hızını vurgular.
• Üstünkörü Çizmek: Eylemin özen gösterilmeden yapıldığını belirtir.
• Kroki Çizmek: Özellikle mimari veya coğrafi bağlamda hızlıca bir plan oluşturmak.

Zıt Anlamlıları:

• İşlemek: Bir şeyi Özenle, ayrıntılı ve emek harcayarak yapmak.
• Detaylandırmak: Bir konuyu veya çizimi ayrıntılarıyla ele almak, geliştirmek.
• Titizlikle Çizmek: Bir şeyi büyük bir dikkat ve özenle çizmek.

Çiziktirivermek ile Sık Karıştırılan Kelimeler

“Çiziktirivermek” özel bir kelime olduğu için, doğrudan sıkça karıştırılan kelimeleri olduğunu söylemek zordur. Ancak anlam olarak yakın olup farklı nüanslar taşıyan fiillerle karıştırılabilir. Örneğin, “çizmek” ile “çiziktirivermek” arasındaki fark, ikincisinin eylemin hızını ve aniliğini vurgulamasıdır. “Karalamak” fiili de benzer olsa da, “çiziktirivermek” daha çok bir şeyi “hızla ve geçici olarak oluşturma” anlamı taşırken, “karalamak” daha çok “düzensiz ve amaçsız çizim yapma” anlamında kullanılabilir. Bu nüans farkları, kelimelerin doğru bağlamda kullanımını önemlidir.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Çiziktirivermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Çiziktirivermek ne demek kısaca?

Çiziktirivermek, bir şeyi hızla, çabucak veya üstünkörü bir şekilde çizmek, karalamak anlamına gelen bir fiildir.

Çiziktirivermek hangi dilden gelir?

Bu kelime, tamamen Türkçe kökenli olup, “çizmek” fiiline “-tir” ve “-ivermek” eklerinin birleşmesiyle oluşmuştur.

Çiziktirivermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Çiziktirivermek kelimesinin tam eş anlamlısı olmamakla birlikte, “karalamak” veya “taslak yapmak” yakın anlamlı fiiller olarak kullanılabilir.

Çiziktirivermek cümle içinde nasıl kullanılır?

Genellikle aceleci ve anlık bir eylemi ifade etmek için kullanılır; örneğin, “Hızlıca bir not defteri çıkarıp önemli telefon numarasını çiziktiriverdi.”

Çiziktirivermek kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Çiziktirivermek kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almakta ve anlamı açıkça belirtilmektedir.