TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Celallenivermek, Arapça kökenli ‘celal’ kelimesinden türemiş olup birdenbire çok öfkelenmek, hiddetlenmek anlamına gelir. Genellikle bir duruma veya kişiye karşı ani ve şiddetli bir tepkiyi ifade etmek için kullanılır.
Günlük konuşmada bazen ani ve şiddetli bir öfke anını ifade etmek için güçlü bir fiile ihtiyaç duyarız. Celallenivermek tam da bu tür durumları betimleyen, derin anlamlar içeren bir kelimedir. Özellikle beklenmedik bir duruma karşı gösterilen ani tepkileri anlatırken sıkça karşımıza çıkar. Bu kapsamlı içerik, kelimenin tüm yönlerini ele alarak anlamını, kökenini ve kullanım detaylarını aydınlatacaktır.
Celallenivermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre celallenivermek kelimesi, fiil türünde bir eylemi ifade eder. Bu kelime, bir kişinin aniden ve şiddetli bir şekilde öfkelenmesini, hiddetlenmesini veya kızmasını tanımlar. Özellikle beklenmedik bir durum karşısında gösterilen ani ve yoğun tepkileri vurgulamak amacıyla kullanılır. Kelimedeki ‘-ivermek’ eki, eylemin çabucak, birdenbire gerçekleştiği anlamını pekiştirir. Dolayısıyla, sadece öfkelenmekle kalmayıp, bu öfkenin anında ve şiddetli bir şekilde ortaya çıkmasını anlatır. Örneğin, ufak bir olaya karşı aşırı bir tepki verildiğinde bu fiil tercih edilebilir. Kelimenin taşıdığı bu anlam derinliği, günlük dildeki kullanımına da yansır ve kişinin Kontrol dışı bir öfke patlamasını tasvir eder.
Celallenivermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Celallenivermek kelimesinin kökeni, Arapça ‘celal’ kelimesine dayanmaktadır. ‘Celal’, büyüklük, ululuk, yücelik ve Ayni zamanda hiddet, öfke gibi anlamları barındırır. Türkçeye ‘celal’ kelimesi Arapçadan geçmiştir. Bu kelimeye Türkçe fiil yapım eki olan ‘-lenmek’ eklenerek ‘celallenmek’ fiili oluşturulmuştur. Daha sonra, eylemin çabukluğunu, tezliğini veya aniliğini belirten ‘-ivermek’ tezlik fiili eklenerek ‘celallenivermek’ şeklini almıştır. Dolayısıyla, kelime Arapça kökenli bir isimden türeyerek Türkçe eklerle zenginleşmiş ve ‘ani ve şiddetli öfke’ anlamını kazanmıştır. Kelimenin orijinal Arapça anlamındaki ‘hiddet’ ve ‘ululuk’ kavramlarının birleşimi, Türkçedeki kullanımında ani ve büyük bir öfke patlamasını ifade etme gücünü vermiştir.
Celallenivermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Müşteri hizmetleri temsilcisi, haksız yere suçlanınca aniden celalleniverdi.
Bu cümlede, bir kişinin haksızlığa uğradığını düşündüğünde gösterdiği ani ve sert tepki anlatılmaktadır.
- Öğretmen, öğrencilerin dersi dinlemediğini görünce bir anda celalleniverdi.
Burada, bir otorite figürünün disiplinsizliğe karşı çabuk bir kızgınlık göstermesi ifade edilmiştir.
- Onun bu küçük hatasına hemen celallenivermek yerine, daha sakin bir yaklaşım sergilemeliydin.
Bu kullanımda, ani öfkenin gereksiz veya aşırı olduğu vurgulanmaktadır.
- Uzun süredir beklediği cevabı alamayınca, telefonda birdenbire celalleniverdi.
Beklentilerin karşılanmaması sonucu ortaya çıkan ani ve kontrolsüz öfke durumu tasvir edilmiştir.
- Küçük bir yanlış anlaşılma yüzünden toplantıda herkesin önünde celallenivermesi hiç profesyonelce değildi.
Bu örnek, ani öfkenin olumsuz bir sosyal ortamda sergilenmesini ve profesyonellik dışı bir davranış olduğunu belirtir.
Celallenivermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Celallenivermek kelimesinin anlam derinliğini daha iyi kavramak için eş ve zıt anlamlılarına bakmak faydalıdır. Bu kelimenin eş anlamlıları genellikle ani ve şiddetli öfkeyi ifade eden fiillerdir.
Eş Anlamlıları
- Hiddetlenmek: Çok öfkelenmek, şiddetli bir şekilde kızmak anlamına gelir ve celallenivermek ile benzer bir yoğunluğu taşır.
- Köpürmek: Genellikle mecazi anlamda kullanılan bu fiil, aşırı derecede sinirlenmek, öfkelenmek durumunu anlatır.
- Kızmak: Daha genel bir ifade olmakla birlikte, ani ve yoğun bir öfke anında celallenivermek yerine kullanılabilir.
Yakın Anlamlıları
- Sinirlenmek: Öfke duymak, gerginleşmek anlamındadır.
- Çileden Çıkmak: Aşırı derecede öfkelenip kontrolünü kaybetmek durumunu ifade eder.
Zıt Anlamlıları
- Sakinleşmek: Öfkenin veya heyecanın geçmesi, dingin bir duruma gelme halidir.
- Yatışmak: Kızgınlığın veya hiddetin azalması, sükunete ermek anlamına gelir.
- Dinginleşmek: Ruhsal veya fiziksel olarak huzurlu ve sakin bir duruma gelmek.
İlgili İçerikler
- Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Celallenivermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Celallenivermek ne demek kısaca?
Celallenivermek, birdenbire çok öfkelenmek, hiddetlenmek veya ani bir tepkiyle kızmak anlamına gelen bir fiildir.
Bu kelimenin kökeni nedir?
Kelime, Arapça kökenli ‘celal’ (büyüklük, hiddet) kelimesinden türemiş olup, Türkçe ‘-lenmek’ ve ‘-ivermek’ ekleriyle zenginleşmiştir.
Celallenivermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Bu kelimenin eş anlamlıları arasında hiddetlenmek, köpürmek ve kızmak gibi fiiller bulunmaktadır.
Ani öfkeyi anlatan bu fiil cümle içinde nasıl kullanılır?
Örneğin, ‘Haksız yere suçlanınca aniden celalleniverdi.’ şeklinde, ani ve şiddetli öfke durumlarını ifade etmek için kullanılır.
Celallenivermek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, celallenivermek kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) güncel sözlüklerinde yer almakta ve ‘birdenbire çok öfkelenmek’ anlamıyla tanımlanmaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!