Butonlu Ne Demek? Butonlu TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Sıfat olarak kullanılan Butonlu, Türkçe dilinden Türkçeye geçmiş olup ‘üzerinde veya bünyesinde düğme, tuş bulunan’ demektir. Özellikle elektronik aletlerin, giysilerin ve kontrol panellerinin özelliklerini tanımlamak için tercih edilir. Bu ifade, nesnenin işlevselliğini vurgular.

Giriş

Günlük konuşmada sıkça duyduğumuz ve birçok ürünün tanımında karşılaştığımız ‘butonlu’ kelimesi, özellikle teknoloji ve giyim sektörlerinde önemli bir yer tutar. Bir nesnenin işlevselliğini veya tasarım özelliğini belirtmek için kullanılan bu ifade, basit ama açıklayıcı bir niteliğe sahiptir. Bu metinde, ‘Butonlu’ kelimesinin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğündeki yerini, kökenini, farklı kullanım örneklerini ve eş anlamlılarını kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz.

Butonlu Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Butonlu kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te ‘üzerinde veya bünyesinde düğme, tuş bulunan, düğmeli, tuşlu’ anlamında bir sıfat olarak tanımlanır. Bu tanım, kelimenin doğrudan ve gerçek anlamını ifade eder. Bir nesnenin fiziksel olarak bir veya daha fazla butona sahip olduğunu belirtmek için kullanılır. Örneğin, bir telefonun, bir kumandanın veya bir giysinin ‘butonlu’ olması, o nesnenin kullanıcı etkileşimine olanak tanıyan düğmelere sahip olduğunu gösterir. Bu özellik, ürünlerin kullanım kolaylığı ve işlevselliği açısından kritik bir detaydır. Kelime, genellikle teknik özellikler veya ürün açıklamaları bağlamında karşımıza çıkar.

1. Anlam (Gerçek): Üzerinde veya bünyesinde düğme, tuş vb. bulunan, düğmeli, tuşlu. Bu anlam, kelimenin en yaygın ve temel kullanımını temsil eder.

Butonlu Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Butonlu kelimesi, Türkçe bir kelime olup ‘buton’ ismine ‘-lu’ yapım ekinin eklenmesiyle türetilmiştir. Kelimenin kökü olan buton ise Fransızca ’bouton’ kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Fransızcadaki ’bouton’ kelimesi hem düğme hem de tomurcuk anlamına gelir. Türkçeye geçişiyle birlikte daha çok ‘basılarak bir işlevi yerine getiren küçük parça’ anlamını kazanmıştır. ‘-lu’ eki, bir şeye sahip olma veya bir şeyle donatılmış olma durumunu ifade eder. Dolayısıyla, butonlu kelimesi, ‘butonu olan’ veya ‘butonla donatılmış’ anlamını taşır ve dilimizde sıfat olarak kullanılır. Kelimenin etimolojik yolculuğu, dilimizin farklı kültürlerle olan etkileşimini açıkça gösterir.

Butonlu Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yeni aldığımız butonlu telefonun kullanımı Oldukça kolaydı, tek tuşla her şeye ulaşıyorduk. (Bu cümle, yeni bir telefonun fiziksel tuşlara sahip olduğunu ve bunun kullanım kolaylığı sağladığını belirtir.)
2. Eski tip radyonun butonlu paneli, nostaljik bir hava katıyordu. (Burada radyonun Kontrol panelinde düğmelerin bulunduğunu ve bunun estetik bir değer taşıdığını ifade eder.)
3. Çocuğuna butonlu bir oyuncak arıyordu, böylece minik elleriyle kolayca oynayabilecekti. (Oyuncak seçimi yaparken, çocuğun rahatça kullanabileceği düğmeli bir modelin tercih edildiğini anlatır.)
4. Makinenin butonlu kontrol sistemi, iş akışını hızlandırıyordu. (Endüstriyel bir makinenin düğmelerle Çalışan bir kontrol mekanizmasına sahip olduğunu ve bunun verimliliği artırdığını gösterir.)
5. Tasarımcı, sade ama butonlu bir ceket modelini koleksiyonuna ekledi. (Bu örnekte, bir giysinin tasarım özelliğine vurgu yapılarak, ceketin düğmelere sahip olduğu belirtilir.)

Butonlu Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Butonlu kelimesi, günlük dilde ve teknik açıklamalarda karşımıza çıkan bir sıfattır. Bu kelimenin eş ve zıt anlamlılarını bilmek, ifade zenginliğini artırır.

Eş Anlamlıları:

• Düğmeli: Üzerinde düğmelerin bulunduğu anlamında, butonlu kelimesinin en yakın eş anlamlısıdır. Özellikle giysiler ve bazı elektronik olmayan eşyalar için kullanılır.
• Tuşlu: Özellikle elektronik aletler, telefonlar ve kontrol panelleri için kullanılan, tuşlara sahip olan demektir.

Yakın Anlamlıları:

• Mekanik Kontrollü: Butonların genellikle mekanik bir işlevi tetiklemesi bağlamında düşünülebilir ve benzer bir kontrol mekanizmasını ifade eder.
• Elle Kumandalı: Butonların manuel kontrolü sağladığı durumlarda yakından ilgili bir ifadedir.

Zıt Anlamlıları:

• Butonsuz: Üzerinde fiziksel bir düğme veya tuş bulunmayan nesneleri ifade eder.
• Dokunmatik: Geleneksel butonların aksine, dokunarak kontrol edilen Yüzey veya ekranları tanımlar.
• Sensörlü: Temas veya düğme gerektirmeyen, algılayıcılarla çalışan sistemler için kullanılır.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Butonlu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Butonlu ne demek kısaca?

Butonlu, üzerinde veya bünyesinde düğme ya da tuş bulunan nesneleri tanımlayan bir sıfattır. Bu kelime, bir ürünün kontrol veya etkileşim mekanizmasını belirtir.

Butonlu hangi dilden gelir?

Butonlu kelimesi Türkçe bir türevidir ancak kökeni olan ‘buton’ kelimesi Fransızca ’bouton’ kelimesinden dilimize geçmiştir.

Butonlu kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Butonlu kelimesinin başlıca eş anlamlıları ‘düğmeli’ ve ‘tuşlu’ kelimeleridir. Her ikisi de aynı anlamı taşır ve farklı bağlamlarda kullanılabilir.

Butonlu cümle içinde nasıl kullanılır?

Butonlu kelimesi, genellikle bir nesnenin özelliğini belirtmek için sıfat olarak kullanılır; örneğin, ‘butonlu kumanda’ veya ‘butonlu kapı telefonu’ gibi ifadelerde karşımıza çıkar.

Butonlu kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Butonlu kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK’da ‘üzerinde veya bünyesinde düğme, tuş bulunan’ olarak tanımlanır.