Başarılabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Başarılabilmek, Türkçe kökenli bir fiil olup, bir işin veya hedefin gerçekleştirilebilir, başarıya ulaştırılabilir durumda olması anlamına gelir. Günlük hayatta zorlu görünen projelerin veya hedeflerin imkan dahilinde olduğunu ifade etmek için sıkça kullanılır.

Hayatımızda karşılaştığımız hedeflerin veya zorlukların üstesinden gelme potansiyelini ifade eden kelimelerden biri de ‘başarılabilmek’tir. Özellikle iş dünyasında, eğitimde veya kişisel gelişim süreçlerinde Bir projenin veya amacın gerçekleştirilebilirlik düzeyini anlatmak için sıkça karşımıza çıkar. Bu kelime, bir durumun imkan dahilinde olduğunu ve olumlu bir sonuca ulaştırılabileceğini vurgular. ‘Başarılabilmek’ kelimesinin TDK sözlük anlamından kökenine, cümle içinde kullanımından eş anlamlılarına kadar tüm yönlerini ele alacağız.

Başarılabilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre ‘başarılabilmek’ kelimesi, bir eylemin veya hedefin gerçekleştirilebilir durumda olduğunu, yani başarıya ulaşma potansiyelinin bulunduğunu ifade eden bir fiildir. Bu tanım, bir işin imkansız olmadığını, belirli koşullar altında veya doğru yaklaşımla üstesinden gelinebileceğini vurgular. Kelime, genellikle bir projenin, görevin ya da amacın fiziki, zihinsel veya teknik olarak tamamlanabilir olduğunu belirtmek için kullanılır. Bu fiil, özellikle planlama, değerlendirme ve hedef belirleme süreçlerinde büyük önem taşır. Bir görevin ‘başarılabilirlik’ düzeyini değerlendirmek, riskleri minimize etmek ve kaynakları etkin kullanmak açısından kritik bir adımdır. Dolayısıyla, kelime bir potansiyeli ve imkan dahilinde olmayı açıkça ifade eder.

Başarılabilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

‘Başarılabilmek’ kelimesi, dilimizin zengin Türkçe kökenli kelime türetme yapılarından biridir ve kökleri ‘Baş’ kelimesine dayanır. ‘Baş’ kelimesinden ‘başarı’ ismi türemiş, bu isimden de eylem bildiren ‘başarmak’ fiili ortaya çıkmıştır. ‘Başarmak’ fiiline ‘-ıl’ eki getirilerek Edilgen çatıya sahip ‘başarılmak’ fiili meydana gelmiş, bu da ‘bir şeyin başka biri veya bir durum tarafından başarıya ulaştırılması’ anlamını kazanmıştır. En son olarak, Türkçedeki yeterlilik fiili olan ‘-abilmek’ ekinin eklenmesiyle ‘başarılabilmek’ formu oluşmuştur. Bu karmaşık ancak düzenli yapı, bir eylemin yapılabilir, gerçekleştirilebilir olduğunu, yani potansiyelini ifade eder. Kelimenin anlamında herhangi bir büyük kayma olmamış, aksine dilbilgisel eklemelerle anlam zenginleşerek daha spesifik bir ifadeye dönüşmüştür. Bu türetme süreci, Türkçenin ne kadar işlek ve üretken bir dil olduğunu açıkça gösterir.

Başarılabilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bu proje, yeterli kaynak ve doğru planlama ile başarılabilmek potansiyeline sahip.

   Açıklama: Bir projenin gerekli şartlar sağlandığında tamamlanabileceğini belirtir.

2. Zorlu görünen bu sınav, düzenli çalışmayla kesinlikle başarılabilmek bir hedeftir.

   Açıklama: Bir hedefin imkansız olmadığını, çaba ile ulaşılabileceğini vurgular.

3. Toplantıda sunulan bu yenilikçi fikir, eğer iyi yönetilirse, kısa sürede başarılabilmek bir girişim olabilir.

   Açıklama: Yeni bir fikrin doğru yönetimle başarılı olabileceğini ifade eder.

4. Ekip ruhu ve iş birliği sayesinde, imkansız görünen görevlerin bile başarılabilmek olduğu anlaşıldı.

   Açıklama: Takım çalışmasının zorlukların üstesinden gelmede etkili olduğunu gösterir.

5. Hedeflediğimiz yüksek satış rakamları, Pazar koşulları göz önüne alındığında, ne yazık ki bu çeyrekte başarılabilmek görünmüyor.

   Açıklama: Olumsuz bir bağlamda, bir hedefe ulaşılamayacağını belirtir.

Başarılabilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Gerçekleştirilebilir: Bir durumun, projenin veya hedefin hayata geçirilmesi, tamamlanması mümkün olan, yapılabilir nitelikteki durumları ifade eder.
• Yapılabilir: Bir eylemin veya işin icra edilme, ortaya konulma imkanı bulunan, pratikte uygulanabilir olan anlamındadır.
• Ulaşılabilir: Bir hedefe, amaca veya duruma varılabilen, erişilebilir olan, imkan dahilinde olan şeyleri tanımlamak için kullanılır.

Yakın Anlamlıları:

• Mümkün: Olması veya yapılması ihtimal dahilinde olan, gerçekleşme potansiyeli taşıyan her türlü durumu kapsar.
• İmkan dahilinde: Bir şeyin gerçekleşmesi için gerekli koşulların bulunduğu, olanaklar dahilinde olduğu anlamına gelir.
• Uygulanabilir: Teorik bir fikrin veya planın pratiğe dökülebilecek, tatbik edilebilir nitelikte olduğunu belirtir.

Zıt Anlamlıları:

• Başarılamamak: Bir hedefe ulaşılamaması, bir amaca erişilememesi veya bir görevin tamamlanamaması durumunu ifade eder.
• İmkansız: Gerçekleşmesi veya yapılması hiçbir şekilde mümkün olmayan, olanak dışı durumlar için kullanılır.
• Ulaşılamaz: Erişilemeyen, varılamayan veya gerçekleştirilemeyen hedefleri, durumları tanımlar.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Başarılabilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Başarılabilmek ne demek kısaca?

  Kısaca, bir işin veya hedefin gerçekleştirilebilir olduğunu, başarıya ulaşma potansiyelinin bulunduğunu ifade eden bir fiildir.

• Başarılabilmek hangi dilden gelir?

  ‘Başarılabilmek’ kelimesi, ‘baş’ kökünden türeyen ve dilbilgisel eklerle oluşturulmuş Türkçe kökenli bir kelimedir.

• Başarılabilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

  Bu kelimenin başlıca eş anlamlıları gerçekleştirilebilir, yapılabilir ve ulaşılabilir kelimeleridir.

• Başarılabilmek cümle içinde nasıl kullanılır?

  Genellikle bir durumun veya hedefin imkan dahilinde olduğunu belirtmek için kullanılır; örneğin, “Bu görev, doğru yaklaşımla başarılabilmek bir hedeftir.”

• Başarılabilmek kelimesi TDK’da var mı?

  Evet, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te ‘başarılabilmek’ kelimesi “Başarılma olasılığı bulunmak, başarılabilir olmak” anlamıyla yer almaktadır.