Avaz avaz Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te zarf olarak tanımlanan Avaz avaz, Farsça kökenli bir ikileme olup ‘çok yüksek sesle, bağırarak’ anlamını taşır. Bu ifade, genellikle bir kişinin öfke, sevinç veya çaresizlik anlarında sesini sonuna kadar yükseltmesini anlatmak için kullanılır.

Günlük konuşmalarda ve edebi metinlerde sıkça karşımıza çıkan ‘avaz avaz’ ifadesi, bir durumun veya duygunun yoğunluğunu ses tonuyla aktarmanın güçlü bir yoludur. Özellikle bir kişinin kendini tamamen ifade ettiği, bazen kontrolünü kaybettiği veya büyük bir sevinç ya da acı yaşadığı anlarda bu kelime öbeği kullanılır. Bu bağlamda, ‘avaz avaz’ Demek, sadece yüksek sesle konuşmak değil, Ayni zamanda o sesin arkasındaki duygusal yükü de taşımak demektir. Bu yazıda, bu güçlü ikilemenin derinliklerine inerek anlamını, kökenini ve farklı kullanım biçimlerini keşfedeceğiz.

Avaz avaz Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre avaz avaz kelime öbeği, bir zarf olarak tanımlanır ve ‘çok yüksek sesle, bağırarak’ anlamını taşır. Bu ifade, genellikle bir kişinin sesini olabilecek en üst düzeye çıkararak konuşmasını, şarkı söylemesini veya bağırmasını anlatmak için kullanılır. Duygusal yoğunluğun, öfkenin, sevincin ya da çaresizliğin dışa vurumu olarak sesin şiddetini vurgular. Tekil anlamı olmayan, ancak bir araya gelerek anlam kazanan bu ikileme, sesin sadece fiziksel şiddetini değil, aynı zamanda ardındaki psikolojik durumu da ifade eder. Örneğin, bir çocuğun ağlaması, bir yetişkinin isyanı ya da bir taraftarın tezahüratı avaz avaz olarak nitelendirilebilir.

Avaz avaz Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Avaz avaz ifadesinin kökeni, Farsça “āwāz” (آواز) kelimesine dayanmaktadır. Farsçada “ses, seda, ün” anlamlarına gelen bu kelime, Türkçeye de benzer bir anlamla geçmiştir. Avaz avaz şeklindeki ikileme ise, “avaz” kelimesinin tekrarıyla pekiştirilmiş, sesin şiddetini ve yüksekliğini vurgulayan bir yapıya bürünmüştür. Türkçede bu tür ikilemeler, anlamı güçlendirmek, pekiştirmek veya eylemin sürekliliğini belirtmek amacıyla sıkça kullanılır. Dolayısıyla, avaz avaz ifadesi, sadece “ses” anlamına gelen “avaz” kelimesinin çok daha güçlü, şiddetli ve belirgin bir biçimde dışa vurulmasını ifade eder.

Avaz avaz Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Çocuk, kaybettiği oyuncağı için bahçede avaz avaz ağlıyordu. (Çocuğun acısının yoğunluğunu ve sesinin yüksekliğini belirtir.)
2. Sahnedeki sanatçı, şarkısını avaz avaz söyleyerek tüm dinleyicileri coşturdu. (Şarkıcının performansındaki enerjiyi ve ses gücünü vurgular.)
3. Haksızlığa uğradığını düşünen adam, isyanını avaz avaz haykırıyordu. (Kişinin yaşadığı öfkeyi ve bunu yüksek sesle dile getirme biçimini anlatır.)
4. Maçı kazandıklarını görünce taraftarlar sevinçten avaz avaz bağırmaya başladı. (Taraftarların büyük sevincini ve bu sevincin dışa vurum şeklini gösterir.)
5. O kadar sinirlenmişti ki, tüm öfkesini avaz avaz bağırarak dışa vurdu. (Kişinin kontrolünü kaybedip sesini yükselttiği öfke anını betimler.)

Avaz avaz Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Bağırarak: Yüksek sesle konuşma veya ses çıkarma eylemini ifade eder.
• Yüksek sesle: Sesin şiddetini doğrudan belirten bir ifadedir.
• Haykırarak: Genellikle bir şeyi duyurmak veya dikkat çekmek amacıyla yüksek sesle seslenme eylemidir.

Yakın Anlamlıları:

• Feryat ederek: Genellikle acı, üzüntü veya çaresizlikten dolayı yüksek sesle ağlama veya bağırma.
• Çığlık atarak: Ani bir korku, şaşkınlık veya sevinçle yüksek ve Keskin bir ses çıkarma.

Zıt Anlamlıları:

• Fısıltıyla: Çok kısık, neredeyse duyulmaz bir sesle konuşma.
• Sessizce: Hiç ses çıkarmadan veya çok az sesle.
• Alçak sesle: Sesin şiddetinin düşük olduğunu belirten bir ifade.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Avaz avaz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Avaz avaz ne demek kısaca?

Avaz avaz, çok yüksek sesle, bağırarak anlamına gelen, Farsça kökenli bir ikilemedir.

Avaz avaz hangi dilden gelir?

“Avaz” kelimesi Farsça kökenli olup, “ses, seda” anlamına gelir; ikileme olarak Türkçeye yerleşmiştir.

Avaz avaz kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Bu kelime öbeğinin eş anlamlıları arasında “bağırarak”, “yüksek sesle” ve “haykırarak” gibi ifadeler sayılabilir.

Avaz avaz cümle içinde nasıl kullanılır?

Örneğin, “Çocuk, kaybettiği oyuncağı için avaz avaz ağlıyordu” cümlesinde olduğu gibi, yüksek sesli bir eylemi betimlemek için kullanılır.

Avaz avaz kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Avaz avaz kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te zarf olarak yer almaktadır.