Arttırılma Ne Demek? Arttırılma TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Türkçe kökenli bir isim olan Arttırılma, bir şeyin miktarını, sayısını, yoğunluğunu veya derecesini yükseltme, çoğaltma eylemi veya bu eylemin sonucu anlamına gelir. Günlük yaşamda genellikle ekonomik veriler, maaşlar veya kapasite gibi konuların yükseltilmesi bağlamında kullanılır.

Günlük hayatımızda Sıklıkla karşılaştığımız ‘arttırma’ eyleminin pasif ve sonuç odaklı bir ifadesi olan arttırılma, özellikle ekonomik ve sosyal alanlarda önemli bir yer tutar. Bir şeyin niceliğinin veya niteliğinin yükseltilmesi ihtiyacı doğduğunda bu kavram dilimizde belirginleşir. Bu kelime, sadece sayısal bir yükselişi değil, aynı zamanda bir iyileşme veya genişlemeyi de ifade edebilir. İşte bu bağlamda, ‘arttırılma’ kelimesinin derinlemesine anlamlarını ve kullanım şekillerini detaylıca inceleyeceğiz.

Arttırılma Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Arttırılma kelimesi, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde ‘arttırmak’ fiilinden türemiş bir isim olarak yer almaktadır. Temel olarak, bir şeyin miktarında, sayısında, hacminde, yoğunluğunda veya derecesinde meydana gelen yükseliş veya çoğalma eylemini ifade eder. Bu tanım, genellikle bir dış etkenin veya kararın sonucunda gerçekleşen bir artışı işaret eder. Örneğin, bir maaşın yükseltilmesi, bir üretimin kapasitesinin artırılması veya bir projenin bütçesinin çoğaltılması gibi durumlar için kullanılır. Kelime, pasif bir eylemi, yani ‘artırılma durumunu’ veya ‘artırılma işlemini’ vurgular. Bu bağlamda, bir eylemin tamamlanmış hali veya devam eden süreci olarak da yorumlanabilir. Böylece, bir artışın planlanması, uygulanması ve sonuçlanması süreçlerinin genelini kapsayan bir anlam taşır.

Arttırılma Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Arttırılma kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür. Temelini ‘Artmak’ fiilinden alır. ‘Artmak’ fiili, eski Türkçe’den günümüze kadar varlığını sürdürmüş, ‘çoğalmak, yükselmek, fazlalaşmak’ anlamlarına gelen köklü bir fiildir. Bu fiile ‘-tır-‘ ettirgenlik eki eklenerek ‘arttırmak’ fiili oluşturulmuştur ki bu da ‘çoğalmasını Sağlamak, yükseltmek’ demektir. Ardından, fiilden isim yapma eki olan ‘-ılma’ getirilerek ‘arttırılma’ ismi türetilmiştir. Bu yapı, bir eylemin pasif halini veya o eylemin sonucunu ifade eder. Dolayısıyla, kelimenin etimolojik kökeni, Türkçe’nin kendi iç dinamikleriyle fiilden isim türetme prensiplerine dayanır ve herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir. Anlam kayması yerine, anlam genişlemesi ve yapısal türetmeyle güncel anlamına ulaşmıştır.

Arttırılma Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yönetim, çalışanların motivasyonunu yükseltmek amacıyla maaşlarda arttırılma kararı aldı.
   Bu cümle, maaşların yükseltilmesi eyleminin bir karar neticesinde gerçekleştiğini belirtir.
2. Üretim kapasitesinin arttırılması, şirketin pazar payını genişletmesine olanak sağladı.
   Burada, üretimdeki yükselişin bir sonucu olarak şirketin büyümesi vurgulanır.
3. Yıllık enflasyon oranları göz önüne alındığında, kiraların arttırılması kaçınılmaz hale gelmişti.
   Bu örnek, ekonomik koşulların kira yükselişini zorunlu kıldığını ifade eder.
4. Hükümetin yeni düzenlemeleriyle emekli aylıklarında önemli bir arttırılma bekleniyor.
   Cümle, beklenen bir yükselişi ve bunun kapsamını dile getirir.
5. Hayatın her alanında bir şeylerin arttırılması, sürekli bir gelişim arayışının göstergesidir.
   Bu ifade, soyut bir gelişim ve ilerleme sürecini ‘arttırılma’ metaforuyla anlatır.

Arttırılma Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Yükseltilme: Bir şeyin seviyesinin veya değerinin yukarı çekilmesi durumunu ifade eder.
• Çoğaltılma: Bir şeyin sayısının veya miktarının artırılması eylemidir.
• Genişletilme: Bir alanın, kapasitenin veya kapsamın büyütülmesi anlamına gelir.

Yakın Anlamlıları:

• Artış: ‘Arttırılma’nın sonucunu veya eylemini ifade eden genel bir terimdir.
• Zam: Özellikle ücret veya fiyatlarda yapılan yükseltme için kullanılır.
• İyileştirme: Niteliksel bir artışı, daha iyi hale getirme eylemini belirtir.

Zıt Anlamlıları:

• Azaltılma: Bir şeyin miktarının, sayısının veya seviyesinin düşürülmesi eylemidir.
• Düşürülme: Bir değerin, seviyenin veya miktarın aşağı çekilmesi durumunu ifade eder.
• Eksiltilme: Bir bütünden parçaların çıkarılarak toplamın küçültülmesi anlamına gelir.

Arttırılma ile Sık Karıştırılan Kelimeler

Arttırılma kelimesi, genellikle yazım açısından değil, anlam ve kullanım bağlamı açısından ‘artış’ kelimesiyle karıştırılabilir. ‘Artış’, bir şeydeki yükselişin kendisini, yani sonucunu veya miktarını ifade ederken; ‘arttırılma’, bu yükselişin birileri tarafından yapılması eylemini veya bu eylemin pasif halini belirtir. Örneğin, ‘maaşlarda artış oldu’ cümlesi, bir yükselişin gerçekleştiğini söylerken, ‘maaşların arttırılması kararı alındı’ cümlesi, bu yükselişin bir eylem sonucunda meydana geldiğini vurgular. Bu nüans, kelimelerin doğru bağlamda kullanılmasında önemlidir.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Arttırılma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Arttırılma ne demek kısaca?
  Arttırılma, bir şeyin miktarının, sayısının veya seviyesinin yükseltilmesi eylemi veya bu eylemin sonucudur.
• Arttırılma hangi dilden gelir?
  Arttırılma kelimesi, Türkçe kökenli olup ‘artmak’ fiilinden türemiştir.
• Arttırılma kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Arttırılma kelimesinin eş anlamlıları arasında yükseltilme, Çoğaltılma ve genişletilme sayılabilir.
• Arttırılma cümle içinde nasıl kullanılır?
  Örneğin, “Verimliliğin arttırılması için yeni stratejiler geliştirildi” şeklinde bir cümlede kullanılabilir.
• Arttırılma kelimesi TDK’da var mı?
  Evet, Arttırılma kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almaktadır ve ‘arttırmak’ fiilinden türemiş bir isim olarak tanımlanır.