Artmak Ne Demek? Artmak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Artmak, Türkçe kökenli bir fiil olup çoğalmak, büyümek, sayıca veya miktar olarak yükselmek anlamına gelir. Günlük hayatta bir şeyin sayısında ya da şiddetinde meydana gelen yükselişi ifade etmek için sıkça kullanılır.

Hayatın her alanında, hem doğal olaylarda hem de sosyal dinamiklerde sıkça karşılaştığımız bir değişim ifadesi olan artmak, günlük konuşmalarımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Özellikle ekonomik verilerin değerlendirilmesinde, nüfus istatistiklerinde veya kişisel gelişim süreçlerinde karşımıza çıkar. Bu kelimenin derinlemesine anlamlarını, dilimizdeki yerini ve farklı kullanım şekillerini keşfetmek, Türkçenin zenginliğini anlamak için önemlidir.

Artmak Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer alan bilgilere göre artmak fiili, birden fazla anlamı kapsayan, oldukça geniş kullanıma sahip bir kelimedir. Temel olarak bir şeyin niceliğinde, şiddetinde veya değerinde meydana gelen yükselişi ifade eder. Bu kelime, durumun ve bağlamın gerektirdiği farklı nüanslarla karşımıza çıkar.

1. Anlam (Gerçek): Sayı, miktar, hacim veya yoğunluk bakımından çoğalmak, büyümek veya yükselmek anlamında kullanılan bir fiildir. Örneğin, bir ülkenin nüfusunun artması ya da bir ürünün fiyatının yükselmesi gibi durumları ifade eder. Bu anlam, genellikle nicel bir değişimi belirtir ve gözlemlenebilir, ölçülebilir büyüklüklerdeki yükselişleri kapsar.

2. Anlam (Gerçek): Bir olayın şiddetinin veya hızının yükselmesi, yoğunlaşması durumunu anlatır. Örneğin, rüzgarın şiddetinin artması veya bir hastalığın belirtilerinin yoğunlaşması gibi durumlarda bu anlam kullanılır. Bu kullanım, genellikle bir durumun dinamik bir şekilde daha belirgin hale gelmesini vurgular. TDK’da yer alan bu tanımlar, kelimenin günlük dildeki yaygın kullanımını açıkça ortaya koymaktadır.

Artmak Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Artmak kelimesi, Türkçe kökenli olup Eski Türkçede “art-” fiilinden türemiştir. Bu kök, “geri kalmak, fazlası olmak, yükselmek, çoğalmak” gibi anlamları içeriyordu. Orhun Yazıtları’nda ve Dîvânu Lugâti’t-Türk gibi eski metinlerde de rastlanan bu kelime, zamanla “çoğalmak, büyümek, sayı veya miktar olarak yükselmek” ana anlamını kazanmıştır. Kelimenin kökensel anlamı, günümüzdeki “bir şeyin üzerine eklenerek çoğalması” fikriyle örtüşmektedir ve anlam kaymasından ziyade anlam daralması veya belirli anlamların öne çıkması söz konusudur. Türkçe’nin öz yapısını yansıtan bu kelime, dilimizdeki canlılığını korumaktadır.

Artmak Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Son yıllarda şehirdeki trafik yoğunluğu belirgin şekilde artmakta.

   Bu cümle, şehirdeki araç sayısının ve dolayısıyla trafik sıkışıklığının yükseldiğini ifade eder.

2. Öğrencilerin ders çalışma motivasyonu, sınav yaklaştıkça artmaya başladı.

   Burada, öğrencilerin sınava yönelik heves ve enerjilerinin yükseldiğini belirtir.

3. Yağmurun şiddeti artınca, dışarıdaki sesler daha da belirginleşti.

   Bu örnek, yağmurun düşme hızının ve miktarının yükseldiğini anlatır.

4. Şirketin kâr marjı, yeni stratejilerle birlikte istikrarlı bir şekilde artıyor.

   Bu ifade, şirketin finansal kazancının düzenli olarak yükseldiğini gösterir.

5. Bu zor günlerde dayanışma ruhu, toplumda giderek artıyor.

   Burada, insanlar arasındaki birlik ve beraberlik duygusunun güçlendiğini, yayıldığını belirtir.

Artmak Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Dilimizdeki zenginlik, kelimelerin eş ve zıt anlamlılarıyla daha da belirginleşir. Artmak kelimesi de günlük dilde sıkça kullanılan eş ve zıt anlamlılara sahiptir.

Eş Anlamlıları:

• Çoğalmak: Sayıca veya miktar olarak artmak, üremek.
• Yükselmek: Bir seviyeden daha yukarı çıkmak, değer veya miktar olarak büyümek.
• Büyümek: Hacim, boyut veya kapsam olarak genişlemek, gelişmek.

Yakın Anlamlıları:

• Gelişmek: İlerlemek, olgunlaşmak, daha iyi bir duruma gelmek.
• Yükselişe geçmek: Bir trendin veya durumun olumlu yönde ilerlemeye başlaması.
• Çoğaltmak: Bir şeyin sayısını veya miktarını artırmak (geçişli fiil).

Zıt Anlamlıları:

• Azalmak: Sayı, miktar veya değer bakımından düşmek, eksilmek.
• Düşmek: Bir seviyeden aşağı inmek, değer kaybetmek.
• Eksilmek: Bir şeyin miktarının veya sayısının azalması.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Artmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Artmak ne demek kısaca?

Artmak, sayı, miktar veya şiddet bakımından çoğalmak, büyümek veya yükselmek anlamına gelen Türkçe kökenli bir fiildir.

Artmak hangi dilden gelir?

Artmak kelimesi, Eski Türkçe “art-” fiil kökünden türemiş, öz Türkçe bir kelimedir.

Artmak kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Artmak kelimesinin eş anlamlıları arasında çoğalmak, yükselmek ve büyümek gibi fiiller sayılabilir.

Artmak cümle içinde nasıl kullanılır?

Örneğin, “Hava sıcaklığı giderek artıyor” veya “Taleplerin artmasıyla üretim hızlandırıldı” gibi çeşitli bağlamlarda kullanılabilir.

Artmak kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Artmak kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve “çoğalmak, büyümek, yükselmek” gibi anlamlarla tanımlanmaktadır.