Akitli, Arapça kökenli bir sıfat olup "bir akitle, sözleşmeyle bağlı olan" anlamına gelir. Özellikle hukuki ve ticari bağlamlarda, taraflar arasında resmi bir anlaşmanın varlığını belirtmek için yaygın olarak kullanılır. Bu ifade, yükümlülükleri ve hakları tanımlar.
Günlük konuşmada ve özellikle hukuki metinlerde sıkça karşımıza çıkan akitli kelimesi, belirli bir durumu ifade etmek için kullanılır. Bir sözleşmeye veya anlaşmaya dayalı olma halini anlatan bu ifade, taraflar arasındaki yükümlülükleri vurgular. Bu kelimenin anlam derinliğini, kökenini ve farklı kullanım şekillerini detaylıca inceleyerek dilimizdeki yerini daha iyi anlayabilirsiniz.
Akitli Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre akitli kelimesi, bir sıfat olarak tanımlanır. Temel anlamıyla "bir akitle veya sözleşmeyle bağlı olan" durumu ifade eder. Bu tanım, bir kişi, kurum veya nesnenin, resmi veya gayri resmi bir anlaşmanın hükümlerine tabi olduğunu belirtir. Örneğin, bir ev ya da arsa, alım satım sözleşmesiyle bağlı olduğunda akitli olarak nitelendirilebilir. Benzer şekilde, bir Çalışan da işverenle akitli bir ilişki içinde olabilir. Kelime, hukuki ve ticari alanlarda Oldukça merkezi bir role sahiptir; çünkü bir durumun veya ilişkinin yasal bir zemine oturduğunu net bir şekilde ortaya koyar. Bu, tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirli bir anlaşma çerçevesinde belirlendiği anlamına gelir ve çoğu Zaman yasal sonuçlar doğurur.
Akitli Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Akitli kelimesi, kökenini Arapça "akd" (عقد) sözcüğünden alır. Arapça "akd", "düğümlemek, bağlamak, sözleşme yapmak" gibi anlamlara gelir. Türkçeye bu kökten geçen "akit" kelimesi, "sözleşme, anlaşma" anlamında kullanılır. Akitli kelimesi ise, bu "akit" ismine Türkçe yapım eki olan "-li" ekinin eklenmesiyle türetilmiştir. Bu ek, "sahip olan, ile ilgili olan" anlamlarını katarak, "akit sahibi olan, akdi olan, sözleşmeye bağlı olan" anlamını kazanmıştır. Kelimenin anlamında büyük bir kayma olmamış, aksine Türkçe ekle köken anlamı pekiştirilerek belirli bir duruma işaret eden bir sıfat haline gelmiştir. Özellikle Osmanlı Türkçesi döneminden itibaren hukuk diline yerleşmiş ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür.
Akitli Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Tapu kayıtlarına göre bu arsa, banka kredisiyle akitli bir şekilde alınmıştır.
- Şirketimizdeki tüm yeni çalışanlar, altı aylık deneme süresi sonunda akitli pozisyonlara geçiş yapacak.
- Taraflar arasındaki anlaşmazlık, akitli ilişkinin şartları net olmadığı için çözülememişti.
- Projenin gecikmesi, akitli teslimat tarihine uyulamaması nedeniyle ciddi sorunlara yol açtı.
- Otel, rezervasyonları sadece akitli müşteriler için kesinleştirdiğini duyurdu.
Bu cümle, arsanın bir kredi sözleşmesiyle bağlı olduğunu, yani üzerinde bir ipotek veya benzeri bir yükümlülük bulunduğunu ifade eder.
Bu kullanımda, çalışanların belirli bir süre sonunda resmi bir iş sözleşmesiyle İstihdam edileceğini belirtmektedir.
Burada, anlaşmazlığın temelinde, taraflar arasındaki sözleşmenin veya anlaşmanın maddelerinin yeterince açık olmaması yatmaktadır.
Bu cümle, projenin tamamlanması için belirlenen ve sözleşme ile güvence altına alınan teslimat süresine uyulamadığını vurgular.
Bu kullanım, otelin, belirli bir anlaşma veya ön ödeme yapmış müşterilerin rezervasyonlarını onayladığını belirtir.
Akitli Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Akitli kelimesinin dilimizdeki karşılıkları ve karşıt anlamları, kelimenin bağlamına göre farklılık gösterebilir.
Eş Anlamlıları:
- Sözleşmeli: Bir sözleşme ile bağlanmış veya bir sözleşmeye tabi olan, en yaygın eş anlamlısıdır.
- Anlaşmalı: Taraflar arasında bir anlaşma veya uzlaşma sağlanmış olan durumu ifade eder.
- Mukaveleli: Özellikle eski hukuk dilinde kullanılan, bir mukavele (sözleşme) ile ilgili veya ona dayalı olan.
Yakın Anlamlıları:
- Bağlı: Bir şeye veya bir duruma tabi olan, bağı olan.
- Taahhütlü: Bir taahhüt altına girmiş olan, sorumluluğu olan.
Zıt Anlamlıları:
- Akitsiz: Herhangi bir sözleşme veya anlaşma ile bağlı olmayan, serbest durumu ifade eder.
- Sözleşmesiz: Resmi bir sözleşmeye dayanmayan, yasal bir bağlayıcılığı olmayan.
- Serbest: Herhangi bir kısıtlamaya veya anlaşmaya tabi olmayan, bağımsız.
İlgili İçerikler
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Akitli Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Akitli ne demek kısaca?
Akitli, bir sözleşme veya anlaşma ile yasal olarak bağlı olan kişi, kurum veya durumu ifade eden bir sıfattır.
Akitli hangi dilden gelir?
Akitli kelimesi, Arapça kökenli "akit" (sözleşme) kelimesine Türkçe "-li" ekinin eklenmesiyle türetilmiştir.
Akitli kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Akitli kelimesinin başlıca eş anlamlıları arasında "sözleşmeli", "anlaşmalı" ve "mukaveleli" bulunur.
Akitli cümle içinde nasıl kullanılır?
"Yeni evimiz banka kredisiyle akitli olarak alındı" veya "Şirket, tüm çalışanlarını akitli pozisyonlara geçirdi" gibi cümlelerde kullanılabilir.
Akitli kelimesi TDK’da var mı?
Evet, akitli kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almakta ve "bir akitle, sözleşmeyle bağlı olan" şeklinde tanımlanmaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!