20’lik Dişler: Neden Çıkar, Belirtileri Nelerdir ve Ne Zaman Çekilmelidir?

Halk arasında “akıl dişi” olarak bilinen 20’lik dişler veya diğer adıyla üçüncü azı dişleri, genellikle 17 ila 25 yaş aralığında çıkan ve ağızda en son yerini alan dört adet diştir. Çoğu zaman sorunsuz bir şekilde çiğneme işlevine katkıda bulunabilseler de, bazen yarım veya tam gömülü olarak çıkmaları durumunda çeşitli ağız ve diş sağlığı sorunlarına yol açabilirler. Özellikle çenedeki yer yetersizliği, bu dişlerin etrafındaki diş etinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet, ağrı ve hatta ağız açmada kısıtlılık gibi rahatsız edici belirtilere neden olabilir. Peki, 20’lik diş nedir, nerede çıkar, neden ağrı yapar ve ne zaman çekilmesi gerekir? İşte 20’lik dişler hakkında merak edilen tüm detaylar ve sıkça sorulan soruların yanıtları.

20’lik Diş (Yirmilik Diş) Nedir?

20’lik dişler, çenenin en arkasında konumlanan, ergenliğin son dönemleri olan 17-25 yaşları arasında üçüncü büyük azı dişi olarak çıkan dişlerdir. Genellikle yarım veya tam gömülü şekilde toplamda dört adet bulunur: alt ve üst çenede ikişer adet olmak üzere sağ ve sol en geride yer alırlar. Bazı bireylerde daha fazla sayıda 20 yaş dişi gözlemlenebilirken, bazılarında ise hiç çıkmaması da mümkündür.

Bu dişler, sıklıkla çene kemiğinde yerleşmek için yeterli alan bulamayabilirler. Bu durumda, dişler gömülü kalabilir veya ağız içine sürseler bile öndeki dişlere baskı yaparak ağrı ve enfeksiyona sebep olabilirler. Bu durum, yaygın olarak 20’lik diş ağrısı olarak tanımlanır ve dişin konumlandığı yere veya gömülü olup olmadığına bağlı olarak oldukça rahatsız edici olabilir.

Yanlış Hizalanma ve Olası Problemler: Yirmi yaş dişleri, yanlış hizalandığında yatay olarak konumlanabilir, ikinci azı dişlerine doğru veya onlardan uzağa açılı olabilir, hatta içe veya dışa doğru açılı bir şekilde de görülebilirler. Bu tür kötü hizalanmalar, bitişik dişleri, çene kemiğini veya sinirleri sıkıştırarak hasara yol açabilir.

20’lik Diş (Yirmilik Diş) Nerede Çıkar?

20’lik dişler, hem alt hem de üst çenede, sağ ve sol en geride olmak üzere dört adet olarak belirir. Nadiren bu sayı daha da artabilir. Bazı durumlarda 20’lik dişin varlığı hiçbir belirti vermezken, bazen de şiddetli 20’lik diş ağrısıyla kendini gösterebilir. Dişin ağrılı ve yanlış konumlanmış bir şekilde çıkması durumunda çekilmesi genellikle sağlıklı kabul edilir. Ancak, her 20’lik dişin çekilmesi zorunlu değildir. Eğer herhangi bir belirti göstermeden ağızda sorunsuz bir şekilde konumlanıyorsa, çekime gerek kalmayabilir.

20’lik Diş Neden Çıkar?

Azı dişlerinin normalden daha geç çıkmasıyla, genellikle 20’li yaşlar civarında ortaya çıkan bu dişler, “20’lik diş” adını almıştır. Alt ve üst çenede ikişer tane olmak üzere toplamda dört adet çıkan bu dişler, genellikle çıktıkları bölgede ağrı ile kendini belli eder. Ancak, bazı kişilerde 20’lik dişler hiç çıkmayabilir veya tamamen sessizce ağız içinde yerlerini alabilirler.

20’lik Diş (Yirmilik Diş) Belirtileri Nelerdir?

20’lik dişin en yaygın ilk belirtisi, çıktığı bölgedeki ağrıdır. Bu ağrı, kimi zaman şiddetli olabilirken, bazı vakalarda daha hafif seyredebilir. Ayrıca, aşağıdaki belirtiler de 20’lik dişin varlığına işaret edebilir:

• Dişin çıktığı bölgede şiddetli veya hafif ağrı
• Diş etinde kızarıklık ve iltihap
• Şişlik (diş eti veya yüzde)
• Diş etinde akıntı
• Lenflerde hassasiyet
• Ağzı açarken kısıtlılık veya zorluk
• Konuşma veya yutma güçlüğü

Kimi durumlarda 20’lik dişler, herhangi bir belirti vermeden sessizce ağız içindeki yerlerini alabilirler. Ancak, çenedeki yer yetersizliğine bağlı olarak sürmeye çalışırken, ilgili bölgedeki diş etinde kızarıklık, şişlik, lenf hassasiyeti, ağrı veya ağız açmada kısıtlılığa sebep olabilirler.

20’lik Diş Nasıl Anlaşılır?

Özellikle gömülü yirmi yaş dişleri, şiddetli diş ağrısıyla kendini gösterir. Bu ağrı, bitişik dişlere zarar verebilir ve çeşitli diş sorunlarına yol açabilir. Diş ağrısıyla birlikte 20’lik dişlerin olduğu bölgede kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve yutma güçlüğü de 20’lik dişin karakteristik belirtileridir.

Ancak unutulmamalıdır ki, 20’lik dişler kimi vakalarda hiçbir soruna yol açmazlar. Bunun yanı sıra, yirmi yaş dişlerinin ağzın en arkasında olması ve temizlenmesinin zorluğu nedeniyle diğer dişlere göre diş çürümesine ve diş eti hastalığına daha yatkın olabilirler. Ağrıya veya diğer diş sorunlarına neden olan gömülü yirmi yaş dişleri genellikle çekilmelidir.

20’lik Diş Ağrısı Neden Olur?

20’lik diş ağrısının başlıca nedenleri şunlardır:

• Yetersiz Alan: 20’lik dişler çıkarken, düzgün gelişim göstermesi için ağız içinde yeterli alan bulamayabilirler. Bu durum, ağrıya, diğer dişlere zarar vermeye ve çeşitli diş sorunlarına yol açar. Gömülü dişler, kendine yeterli alan bulamadığı için çarpık veya yamuk çıkabilir ve bu da yaygın bir ağrı nedenidir.
• Diş Çürükleri: 20’lik dişlerde zamanla çürüme meydana gelebilir. Bu çürümeler, normal diş ağrısında olduğu gibi 20’lik dişlerde de şiddetli ağrıya yol açabilir.
• Enfeksiyonlar: Diş etlerinde meydana gelen enfeksiyonlar (perikoronit) da 20’lik diş ağrısına neden olabilir. Bu durumun temel nedeni, gömülü dişlerin çıkmaya çalışırken diş etlerinde meydana getirdiği boşluklardır ki bu boşluklarda bakteriler kolayca birikebilir.
• Diş Çevresinde Kistler ve Apseler: Nadiren de olsa, 20’lik diş çevresinde kistler veya apseler oluşabilir, bu da şiddetli ağrıya ve enfeksiyona yol açar.

20’lik Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?

20’lik diş ağrısını hafifletmek için evde uygulayabileceğiniz bazı yöntemler şunlardır:

• Soğuk Kompres Uygulama: Buz torbası veya soğuk bir paket yardımıyla ağrıyan bölgeye dışarıdan soğuk kompres uygulamak şişliği ve ağrıyı azaltabilir.
• Tuzlu Su ile Gargara Yapmak: Bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz ekleyerek hazırlanan gargara, ağızdaki bakterileri azaltmaya ve iltihabı dindirmeye yardımcı olabilir.
• Reçetesiz Ağrı Kesiciler Kullanmak: Doktorunuza danışarak, parasetamol veya ibuprofen gibi reçetesiz ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.
• Bazı Bitkisel Yağlar: Aloe vera, karanfil yağı, çay ağacı yağı ve lavanta yağı gibi bazı bitkisel yağların ağrıyı hafifletmeye yardımcı olduğuna dair halk arasında inanışlar olsa da, bu konuda bilimsel kesinlik bulunmamaktadır. Kullanmadan önce mutlaka bir uzmana danışılmalıdır.

Önemli Not: Bu yöntemler geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak şiddetli ağrı ve enfeksiyon belirtileri varsa, mutlaka bir diş hekimine başvurulmalıdır.

20’lik Diş (Yirmilik Diş) Çekimi Nasıl Yapılır?

20’lik diş çekiminin nasıl yapılacağı, dişin ağız içindeki pozisyonuna ve gömülü olup olmadığına göre değişir:

• Tamamen Sürmüş Dişler: Eğer 20 yaş dişi tamamen sürmüş ve ağız içinde normal bir şekilde yer alıyorsa, standart bir diş çekimi gibi kolayca yapılabilir.
• Yarı Gömülü (Mukoza Retansiyonlu) Dişler: Dişin yarı gömülü olduğu, yani sadece diş etinin bir kısmıyla kaplı olduğu durumlarda (mukoza retansiyonu), çekim işlemi öncesinde diş etinde küçük bir kesi yapılması ve çekimin ardından dikiş atılması gerekebilir.
• Tam Gömülü (Kemik Retansiyonlu) Dişler: Dişin tamamen çene kemiği içinde gömülü olduğu (kemik retansiyonlu) durumlarda, daha komplike bir cerrahi müdahale gerekebilir. Böyle bir durumda, diş etine kesi yapılmasını takiben dişin çevresindeki kemikten bir miktar uzaklaştırılması ve/veya dişin birkaç parçaya ayrılması gerekebilir. Bu işlemlerin ardından kesi yapılan bölgeye dikiş atılır ve ameliyat sonlandırılır.

20’lik Diş (Yirmilik Diş) Ameliyatı Nasıl Yapılır?

20’lik diş ameliyatı, genellikle dişin kemik içerisinde gömülü kaldığı veya tam olarak çıkamadığı durumlarda zorunlu hale gelir. İşlem yapılacak bölge, öncelikle lokal anestezi ile tamamen uyuşturulur, böylece hasta herhangi bir ağrı hissetmez.

Ardından, dişe ulaşımın sağlanması için diş etinde dikkatli bir kesi yapılır. Dişin konumuna bağlı olarak, dişi çevreleyen kemiğin bir miktar uzaklaştırılması veya dişin daha küçük parçalara ayrılarak çıkarılması gerekebilir. Bu işlemler tamamlandıktan sonra, kesi yapılan bölgeye dikiş atılarak ameliyat tamamlanır. Ameliyatın süresi ve karmaşıklığı, dişin gömülü olduğu derinliğe ve pozisyonuna göre değişebilir.

20’lik Diş Çekimi Sonrası Yaşananlar ve İyileşme Süreci

20’lik diş çekiminden sonra iyileşme süreci, çekimin zorluk derecesine (basit bir çekim mi, cerrahi bir müdahale mi) bağlı olarak değişiklik gösterir. Özellikle ilk 24 saat içinde dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır:

• Kanama: Çekim sonrası birkaç saat boyunca hafif kanama görülmesi normaldir. Bunu kontrol etmek için, diş hekiminizin verdiği temiz ve nemli gazlı bezi boş diş yuvasının üzerine yerleştirin ve yaklaşık 45 dakika boyunca sıkıca ısırarak sürekli baskı uygulayın. Nemlendirilmiş bir çay poşeti de içindeki tanik asit sayesinde kan pıhtılarının iyileşmesine yardımcı olabilir.
• Ağız Çalkalama ve Emme Hareketleri: İlk 24 saat boyunca ağzınızı çalkalamaktan, tükürmekten ve pipetle içecek içmek gibi “emme” hareketlerinden kaçının. Bu hareketler, pıhtının yerinden çıkmasına ve “kuru soket” adı verilen ağrılı bir duruma yol açabilir.
• Şişlik: Çekilen bölgede yüz şişmesi görülebilir. Şişliği en aza indirmek için, yüzün o bölgesine bir beze sarılmış buz torbası uygulayın. Bunu 10 dakika açık, 20 dakika kapalı olacak şekilde tekrarlayın. İlk 24 saatlik süre boyunca gerektiği kadar devam edin.
• Ağrı Yönetimi: Diş hekiminizin reçete ettiği ağrı kesici ilaçları düzenli olarak kullanın.
• Antibiyotikler: Eğer diş hekiminiz çekimden önce (enfeksiyonu tedavi etmek için) antibiyotik reçete ettiyse, doktorunuz onay verene kadar reçetenin tamamını bitene kadar kullanmaya devam edin.
• Beslenme: Anesteziden kaynaklanan uyuşukluk tamamen geçene kadar yiyecekler sıvı veya çok yumuşak olmalıdır. Birkaç gün boyunca yumuşak yiyecekler tüketilmeli, ilaç kullanılıyorsa alkolden uzak durulmalıdır.
• Diş Fırçalama: Çekim bölgesini tahriş etmemek için diş fırçalama konusunda doktorunuzdan onay alarak hareket edin.

20’lik Diş Ağrısı Nasıl Geçer?

Şiddetli 20’lik diş ağrısı durumunda öncelikle bir diş hekimine başvurmak gerekir. Özellikle ağrıya şişlik, kızarıklık ve iltihap gibi belirtiler eşlik ediyorsa tıbbi müdahale şarttır. Çok şiddetli olmayan durumlarda ise ağrının olduğu bölgeye buz kompresi uygulanabilir, tuzlu su ile gargara yapılabilir ve reçetesiz ağrı kesiciler kullanılabilir. Bitkisel yağların ağrıya iyi geldiğiyle ilgili bilimsel bir kesinlik olmadığı unutulmamalı ve bu tür çözümler yalnızca destekleyici olarak kullanılmalıdır.

20’lik Diş Hakkında Sık Sorulan Sorular

20’lik diş kaç yaşında çıkar?

20’lik dişin çıkma yaşı genellikle 17-25 yaş aralığı olup, bu dönem ergenliğin son dönemi olarak kabul edilir.

20’lik diş çekilmezse ne olur?

20’lik dişler, çene kemiğinde yeterli alan bulamadığında tam olarak çıkamayabilir veya önündeki dişe baskı uygulayabilir. Bu durum, 20 yaş dişinin veya önündeki dişin çürümesine, diş eti problemlerine, ağrıya, şişliğe ve lenf hassasiyetine neden olabilir. Bu şikayetlerin antibiyotik kullanılarak baskılanması, ileride aynı şikayetlerin daha şiddetli olarak tekrar ortaya çıkmasına neden olabilir.

20’lik diş ağrı yapar mı?

Evet, 20 yaş dişleri çeşitli durumlarda ağrı yapabilir. Özellikle çene kemiğinde yeterli alan yoksa, öndeki dişe baskı yapıyorsa veya temizliğinin zor olması nedeniyle çürük veya diş eti enfeksiyonu oluşursa ağrıya neden olabilir.

20’lik diş halsizlik yapar mı?

Evet, 20’lik dişin çıkmasıyla birlikte görülebilecek semptomlar arasında halsizlik de yer alabilir. Özellikle enfeksiyon veya iltihaplanma durumunda vücutta genel bir yorgunluk hissi oluşabilir.

Ameliyatsız 20’lik diş çekimi yapılabilir mi?

20’lik dişin çekiminin ameliyat ile mi yoksa basit bir çekimle mi yapılacağı, tamamen dişin çene kemiği ile olan pozisyonuna bağlıdır. Eğer diş çene kemiğinde tamamen sürmüşse, çoğunlukla ameliyata gerek kalmaz. Ancak dişin yarı gömülü veya tam gömülü olması ameliyat gereksinimini ortaya çıkarabilir.

20 yaş dişi çekilmeli mi?

Her 20 yaş dişinin çekimine gerek yoktur. Kimi kişilerde bu dişler herhangi bir ağrıya sebep olmadan çıkar ve çiğneme işlemine katkıda bulunurlar. Ancak çürük, diş eti enfeksiyonu varlığı, önündeki dişe baskı uygulaması veya ilgili bölgede enfeksiyona sebep olması durumlarında çekim işlemi gerekebilir.

Gömülü olan 20’lik diş nasıl tespit edilir?

Gömülü olan 20 yaş dişleri, hastadan alınan radyografilerle (röntgenlerle) tespit edilebilir. Bu sayede, ileride sorun oluşturabilecek bir 20 yaş dişi önceden teşhis edilebilir ve buna göre bir tedavi planı oluşturulabilir.

20’lik diş ağrısı nerelere vurur?

20 yaş diş ağrısı çoğunlukla ilgili bölgedeki diğer dişlere yayılabilir. Bunun dışında, kulak ağrısıyla karışması da sıklıkla gözlenir. Ayrıca yutkunmada güçlüğe sebep olan boğaz ağrılarında da 20 yaş dişi ağrısı göz önünde bulundurulmalıdır.

20’lik diş çekimi acı verir mi?

Diş çekimleri sırasında, güçlü lokal anestezi maddelerinin kullanımı sayesinde işlem sırasında ağrı veya acı duyulması önlenmektedir. Hastalar genellikle sadece hafif bir baskı hissedebilirler.

20’lik dişlerin faydası var mıdır?

Eğer 20’lik dişler çene kemiğinde yeterli yerin mevcut olması durumunda ağızda yer alan diğer dişler gibi sorunsuz bir şekilde çıkarsa, çiğneme işlemine fayda sağlayabilirler. Ancak, yeterli boşluk olmaması nedeniyle gömülü kalan veya öndeki dişe baskı uygulayacak bir pozisyonda olan bir 20’lik dişin fayda sağlaması mümkün olmayacak, aksine sorun yaratacaktır.

20’lik diş çekimi sonrası kanama olur mu?

Evet, 20’lik diş çekimi sonrası genellikle hafif bir kanama meydana gelebilir. Küçük bir kanama devam ederse, diş hekiminizin tavsiyesine uyarak temiz bir gazlı bezi dişe sıkıştırıp bastırmak kanamanın durması için etkili olabilir. Ancak, şiddetli veya durmayan bir kanama durumunda mutlaka diş hekiminize veya ağız cerrahınıza başvurarak tıbbi yardım almalısınız, çünkü kontrolsüz kanama daha ciddi sorunlara yol açabilir.

Etiketler: 20’lik diş, yirmilik diş, akıl dişi, 20’lik diş ağrısı, 20’lik diş çekimi, gömülü diş, diş ağrısı nedenleri, 20’lik diş belirtileri, diş hekimliği, ağız sağlığı, diş çekimi sonrası, diş ağrısı tedavisi, çürük diş, diş eti enfeksiyonu.

İlgili İçerikler

• Mide Bulantısına Ne İyi Gelir? Neden Olur ve Nasıl Geçer?
• Diş Eti Kanaması Neden Olur? Diş Eti Kanamasına Ne İyi Gelir?
• Gastroskopi Nedir, Nasıl Yapılır? Gastroskopi Öncesi Hazırlık ve İşlem Sonrası Süreç